FVD afwezig bij merendeel vergaderingen in Haagse raadzaal
De meeste partijen in de Haagse gemeenteraad woonden bijna alle vergaderingen bij. Forum voor Democratie is een opvallende achterblijver en miste meer dan de helft. Ook werden twee raadsleden gekort op hun vergoeding.
In de afgelopen raadsperiode van vier jaar kwamen de partijen in de Haagse gemeenteraad zo’n 450 keer bij elkaar in de commissies Ruimte, Leefomgeving, Samenleving en Bestuur. Die vergaderingen zijn belangrijk, omdat de commissies de raad adviseren over besluiten. In een drukke week staan er al gauw zes op de agenda, terwijl de gemeenteraad slechts om de drie weken bijeenkomt.
Uit een analyse van de notulen van die commissievergaderingen door deze krant blijkt de aanwezigheid van de partijen opvallend hoog: gemiddeld 85 procent. D66 miste slechts één vergadering, gevolgd door de VVD (twee) en Hart voor Den Haag (drie). Onderaan staat Forum voor Democratie (FVD). De partij kwam bij nog geen 40 procent van de commissievergaderingen opdagen. De PVV (69 procent) en de Haagse Stadspartij (71 procent) volgen op ruime afstand.
Eenmansfractie
In 2023 was FVD nog present bij 85 procent van de commissievergaderingen, maar dat percentage kelderde flink in 2025, toen de partij bij slechts 7 procent van de vergaderingen – oftewel acht keer – aanwezig was. In 2026 nam FVD niet één keer deel. “Tot 2023 hadden wij twee fractievertegenwoordigers,” reageert het enige FVD-raadslid Massimo Etalle. “Daarna ging ik zelf de raad in (Etalle verving Gideon van Meijeren, red.) en kreeg de andere fractievertegenwoordiger een andere baan. Hierdoor is de focus op de raadsvergaderingen komen te liggen. Als eenmansfractie is het moeilijk om overal aanwezig te zijn. We kijken ernaar uit om na de verkiezingen met een nieuw en groter team aan de slag te gaan en overal bij aanwezig te zijn.”
Ook bij de PVV is een opvallende daling te zien. Tot en met 2024 was de partij bij 86 procent van de vergaderingen aanwezig, maar zowel in 2025 als 2026 miste de PVV twee derde. PVV’er Nick Kaptheijns verklaart: “Ik ben best positief over het feit dat wij in totaal bij zo’n 70 procent aanwezig waren. De afname vanaf 2025 is het gevolg van landelijke ontwikkelingen: formatietijd en de val van het kabinet. Ik ben ook beleidsadviseur bij de landelijke PVV, wat veel tijd in beslag neemt. Het liefst zien wij het ook anders met de aanwezigheid; dit doet geen recht aan de mensen in de stad die op ons hebben gestemd.” Volgens hem zit de oplossing deels in de regels. “Je kunt alleen mensen inzetten bij commissievergaderingen die op de kieslijst hebben gestaan (tien in het geval van de PVV, red.). Ik zou het prettig vinden als we ook mensen van buiten ervoor kunnen inzetten.”
Twee keer raad
Kaptheijns pleit daarnaast voor een andere balans tussen commissie- en raadsvergaderingen. “Ik vind het jammer dat de inhoudelijke debatten vooral plaatsvinden in commissievergaderingen. De commissies zijn vooral inhoudsbepalend, terwijl ik het idee heb dat de mensen in de stad met name de gemeenteraadsvergaderingen volgen. En die zijn nu vooral procedureel. Ik denk dat het een goede oplossing zou zijn als we twee keer per maand bijeenkomen voor een raadsvergadering. Dan kun je meer ingaan op de inhoud dan nu en heb je bovendien twee kortere vergaderingen in plaats van één lange.”
Persoonlijk vind ik de commissievergaderingen erg gedetailleerd
Bij de Haagse Stadspartij (HSP) is hetzelfde beeld te zien. De eerste tweeënhalf jaar van deze raadsperiode was de partij veel aanwezig bij commissievergaderingen, in 2025 nog maar bij de helft. Dit jaar was de HSP bij slechts vier van de 23 vergaderingen present, oftewel 17 procent.
“Het is heel makkelijk om te zeggen dat we het superdruk hebben,” zegt HSP-raadslid Fatima Faïd. “En dat is ook zo: we hebben maar één zetel. We hebben naar aanleiding van een onderzoek naar onze achterban geconcludeerd dat we niet alleen maar de agenda van de raad moeten volgen, maar dat de raad ónze agenda moet volgen. Dat doen we bijvoorbeeld door onderwerpen te adresseren via schriftelijke vragen. We kijken nu dus meer naar wat er op de agenda staat en of dit voor onze kiezers belangrijk is.”
Over de raadsvergaderingen zegt Faïd: “Daar zijn we uiteraard wel altijd bij, goed voorbereid dankzij onze goede medewerkers en fractievertegenwoordigers. Persoonlijk vind ik de commissievergaderingen erg gedetailleerd. Het is vooral procesmatig: staat de komma wel goed in de stukken? Toen ik begon als fractievertegenwoordiger hoorde ik heel vaak: ‘Ik sluit me aan bij de vragen van die en die partij.’ Nu houdt iedere partij tien minuten lang hetzelfde praatje. Dat loopt al snel uit, doordat we met dertien partijen zijn.”
Controlerende taak
Ook ChristenUnie-SGP en de SP zijn eenmansfracties. Maar uit de cijfers blijkt dat zij juist bovengemiddeld vaak aanwezig waren bij de commissievergaderingen in de afgelopen raadsperiode.
We hebben het over gemeenschapsgeld dat besteed wordt
Lesley Arp van de SP: “We hebben gelukkig een aantal fractievertegenwoordigers. Op maandag maken we bij het fractieoverleg een kritische afweging bij welke vergadering we wel en niet aanwezig zijn. Wij vinden het in ieder geval belangrijk om aanwezig te zijn bij debatten over plannen waar veel geld mee gemoeid is. Of je nou één of negen zetels hebt: je hebt een belangrijke taak als controlerende raad. We hebben het over gemeenschapsgeld dat besteed wordt, terwijl niet alle plannen van het college tot in de puntjes doordacht zijn. Mijn verbazing was onlangs dan ook groot toen bepaalde partijen niet aanwezig waren bij de commissievergadering over House of Cyber; dat gaat om een plan van 60 miljoen euro. Pas tijdens de raadsvergadering lieten ze merken hoe zij erin stonden. Dat is geen ordentelijke manier van dingen doen.”
Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie-SGP) sluit zich bij Arp aan: “Wij vinden het belangrijk dat we onze controlerende en beleidsmakende taak serieus nemen. Dat gebeurt voor het grootste deel in de commissievergaderingen, waarin je ook de stem van de inwoners meeneemt. Als je je taak een beetje serieus neemt, dan moet je je ook verdiepen in de thema’s.”
Er zijn ook personen die wel aanwezig zijn, maar inhoudelijk niks bijdragen
Klokkenburg is blij dat nu inzichtelijk is hoe het gesteld was met de aanwezigheid van alle partijen in de afgelopen raadsperiode. “Inwoners van Den Haag hebben het recht om te weten wat er met hun stem gebeurt.” Toch zeggen de cijfers wat haar betreft niet alles. “Er zijn ook personen die wel aanwezig zijn, maar inhoudelijk niks bijdragen. Een fractievertegenwoordiger krijgt een vergoeding per bijgewoonde commissievergadering. Die hoeft verder niks te zeggen of te doen.”
Vergoeding
De vergoeding voor fractievertegenwoordigers is afhankelijk van het inwonersaantal van een gemeente. Dit jaar is de Haagse vergoeding verhoogd van 205,67 euro naar 216,56 euro per keer. Sinds 2021 is in Den Haag ook de aanwezigheid van raadsleden bij de gemeenteraadsvergaderingen gekoppeld aan hun vergoeding. Wie meer dan een kwart overslaat, moet maximaal 20 procent terugbetalen. In de vorige raadsperiode werden Arnoud van Doorn (Partij van de Eenheid) en Karen Gerbrands (PVV) al gekort.
Het presidium – een overleg tussen de fractievoorzitters en burgemeester – bevestigt op vragen van deze krant dat ook tijdens deze raadsperiode twee Haagse raadsleden zijn gekort op hun vergoeding: Mikal Tseggai (PvdA) in 2022 en Gideon van Meijeren (FVD) in 2023. Beide inmiddels oud-raadsleden misten ruim een kwart van de vergaderingen. Bij Tseggai, inmiddels Tweede Kamerlid voor GroenLinks-PvdA, was dit het gevolg van langdurige ziekte.
Raadslidmaatschap is breder dan alleen aanwezigheid bij vergaderingen
De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden (NVvR) geeft aan dat er ‘voor zover bij ons bekend’ geen gemeenten zijn waar aanwezigheid bij commissievergaderingen is gekoppeld aan de vergoeding. ‘Wij benadrukken dat het raadslidmaatschap breder is dan alleen aanwezigheid bij vergaderingen. Het omvat ook werkbezoeken, overleg met inwoners, fractiewerk en regionale samenwerking. Goede uitoefening van het ambt laat zich daarom niet uitsluitend in presentiecijfers vangen,’ aldus de NVvR.
De regels rond aanwezigheid en vergoeding ook koppelen aan de commissievergaderingen is ‘vooralsnog niet aan de orde’, aldus het presidium.
Populairste dag
Uit de analyse van deze krant blijkt verder dat bij zo’n 14 procent van de commissievergaderingen alle partijen aanwezig waren. Dit was vooral het geval bij de commissie Ruimte. Tegelijkertijd waren vergaderingen van deze commissie ook het minst populair; bij ongeveer een kwart van de vergaderingen was minimaal één partij afwezig, gevolgd door de commissie Leefomgeving (21 procent), Samenleving en Bestuur (beide 20 procent).
Wat ook opvalt, is dat ochtendvergaderingen (begintijd 09.00 uur) het minst populair waren; in totaal ontbrak er bij een derde van die vergaderingen minimaal één partij.
In 2025 was slechts één keer iedereen aanwezig. Dit was tijdens de commissie Bestuur over de uit de hand gelopen rellen op het Malieveld en in de stad, een vergadering die door veel pers werd bezocht. Dat is in 2026 (tot en met 12 februari) nog niet één keer gelukt.
Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse politieke artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
