Documentair theater over asielopvang aan de Sportlaan: gevoelswaarheid versus de feiten
Het verzet tegen asielopvangcentra groeit overal in Nederland. Met ‘Roomservice’ laat Firma Mes zien hoe een Haagse wijk en haar bewoners met zo’n netelige kwestie omgaan. Dat doet de theatergroep in de toekomstige opvang aan de Sportlaan.
Nimby. Acroniem van ‘not in my backyard’, oftewel niet in mijn achtertuin. De nimby protesteert zodra iets in de eigen directe omgeving wordt gepland vanwege mogelijke overlast. Daartegenover staat de ‘yimby’, die voorstander is van lokale ontwikkeling. “Er is duidelijk sprake van een ‘asielopvangcrisis’ in ons land,” zegt actrice Roos Eijmers van Firma Mes. “Er gaat geen ‘Achtuurjournaal’ voorbij of er is wel ophef ergens in Nederland.”
Met ‘Roomservice’ maken de leden van de Haagse theatergroep een voorstelling over een wijk in opschudding. Een wijk waarin ze zelf wonen. En nog wel op de locatie die het betreft: het voormalige HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. Daar wil de gemeente Den Haag 750 mensen opvangen, onder wie 400 asielzoekers, maar ook statushouders, voormalig dakloze gezinnen, jongeren en mensen met een zorgachtergrond. Over vijf tot zeven jaar transformeert het tot wooncomplex voor onder meer senioren.
Maar er ontstond opschudding. Er kwamen protestacties, oploopjes, opstootjes. Politie-inzet. Bezwaren. Een werkgroep van buurtbewoners van de drie aangrenzende stadswijken Bomenbuurt, Bloemenbuurt en Vogelwijk. Op dit moment is de toekomst van de opvang deel van de formatiegesprekken voor het nieuw te vormen gemeentecollege.
Intimiderend
Eijmers: “Doordat we sinds een jaar zelf in deze wijk wonen, was ons al duidelijk dat het heel erg leefde. Wat je merkt, is dat het gaat over ‘gevoelswaarheid’. Er is hier niemand die er níét van weet, die het onberoerd laat. Maar er is ook een grote groep die zich er niet over uitlaat, het allemaal maar rustig afwacht.”
We maken dit niet om herrie te schoppen
Eerder was Firma Mes al geïntrigeerd door de asielopvangcrisis, bij de tijdelijke opvangsituatie in Kijkduin in 2023. “Toen we tijdens de research een gesprek hadden met de gemeente Den Haag, gaf die aan dat het meest prangende dossier op dit moment het voormalige ziekenhuis aan de Sportlaan was. En dat we misschien ook wel daar zouden kunnen spelen. Die kans hebben we met beide handen aangegrepen.”
Sommige mensen denken daarom dat de locatievoorstelling doorgestoken kaart is, blijkt uit reacties die via e-mail binnenkomen. “Mensen reageren met: hebben jullie hier of daar wel bij stilgestaan? Of ze denken dat we ingehuurd zijn door de gemeente. Intimiderend bijna. Nooit eerder heb ik dat zó meegemaakt, ook niet bij onze voorstelling over de moord op Rishi Chandrikasing uit 2017.
Maatschappelijke thema’s
Het woord ‘voorstelling’ is voor deze productie misschien niet op z’n plaats. Firma Mes heeft een voorliefde voor documentair theater. Het Haagse collectief maakt sinds 2009 theater over maatschappelijke en politieke thema’s. Verhalen die niet op een spandoek passen. Hun stijl combineert journalistiek onderzoek, interviews en locatietheater met humor en persoonlijke verhalen, zoals over de ambtenarij in ‘De Vierde Macht’, de wereld van diplomatie en macht in ‘De Onaantastbaren’ en in de meest recente voorstelling ‘Medicijn’, over de farmaceutische industrie en de zorg.
We willen vooral laten zien hoe een wijk omgaat met zo’n maatschappelijke kwestie als deze
“Op basis van research en interviews met betrokkenen – van buurtbewoners en het COA tot winkeliers, en van statushouders tot de gemeente – komen in de voorstelling uiteenlopende ervaringen en perspectieven naar voren,” aldus Eijmers. Gezamenlijk vormt dit de inspiratie voor wat een brandend actuele, wrang-komische en pijnlijk confronterende voorstelling moet worden. “Het wordt een collage, dus met veel scènes en invalshoeken. We gaan geen herleidbare types opvoeren, geen namen of rugnummers, zeker niet. We willen vooral laten zien hoe een wijk omgaat met zo’n maatschappelijke kwestie als deze. Het publiek mag daar vervolgens zelf iets van vinden. Ik hoop dat mensen met een opener vizier gaan kijken. We hebben gehoord over vriendschappen die hierom verbroken zijn. Dat is zo jammer, wij willen proberen om mensen weer in verbinding te brengen.”
De kaartverkoop voor de dertig speelbeurten gaat gezwind. “We zijn al bijna uitverkocht. Ik hoop dat het is omdat mensen behoefte hebben om er meer van te weten en om er even op te reflecteren met z’n allen. We maken dit niet om herrie te schoppen en te scoren in de media.”
Firma Mes, ‘Roomservice’, vrijdag 22 mei t/m zaterdag 4 juli (première vrijdag 29 mei), Sportlaan 600. Meer informatie: www.firmames.nl
