Opening haringseizoen in nieuw jasje: vis proeven in plaats van veiling eerste vaatje
De opening van het haringseizoen gaat op de schop. Het eerste vaatje wordt niet langer geveild, maar de vis belandt onder het mes van chef-koks, die ’m verwerken in gerechten.
Sinds 1986 was de veiling van het eerste vaatje het startschot van het nieuwe haringseizoen. De opbrengst, de afgelopen jaren variërend van 80.000 euro tot ruim een ton, ging naar een goed doel. Een dag na de officiële opening van het seizoen lag de Hollandse Nieuwe bij de visboer.
Dat laatste verandert niet, zegt Gerbrand Voerman, voorzitter van de Nederlandse Haringgroothandelsvereniging. Maar de veiling komt dit jaar niet terug; in plaats daarvan komen op dinsdag 16 juni chef-koks uit heel het land naar Scheveningen om de vis te bereiden en te presenteren aan het publiek. “Zo kunnen mensen een maatje (haring, red.) ook eens op andere manieren proeven,” zegt Voerman.
Haring vinkt heel veel hokjes af van wat jongeren belangrijk vinden
Met dit nieuwe evenement, Happie Haring, en een bijbehorende marketingcampagne willen de haringvereniging en medeorganisator het Nederlands Visbureau een jonger publiek aanspreken. In een onderzoek van het visbureau en YouGov geeft 24 procent van de respondenten aan haring ‘absoluut niet’ te eten en 25 procent ‘liever niet’. Over vis als kabeljauw, zalm en kibbeling zijn mensen veel positiever.
De belangenorganisaties vinden dat jammer. “Haring vinkt heel veel hokjes af van wat jongeren belangrijk vinden,” zegt Voerman. “Duurzaamheid, gezondheid, een lage CO2-footprint. Dat verhaal willen we vertellen, en dat werkt beter via sociale media en een proeverij dan wanneer je een vaatje veilt, je boodschap een keer roept en hoopt dat het blijft hangen.”
Matcha
Haring is inderdaad een zeer duurzame keuze op vis- en vleesgebied, bleek vorig jaar uit onderzoek van de Wageningen University en het RIVM. Het effect van haringvangst en -consumptie op het klimaat is vergelijkbaar met dat van peulvruchten, een van de minst belastende producten. Vissen als tong en in mindere mate schol komen qua milieu-impact in de buurt van de notoire vervuiler biefstuk.
Iedereen wil de nieuwe matcha zijn, maar dat is heel lastig
Met daarbovenop de grote hedendaagse interesse van jongeren in eiwitten en gezondheid lijkt de haring het tij mee te hebben. Zo eenvoudig is het echter niet om een product beter aan de man te brengen, weet foodtrendwatcher Gijsbregt Brouwer. “Iedereen wil de nieuwe matcha (Aziatisch groen theepoeder, red.) zijn, maar het is heel lastig. Een beroemd voorbeeld is boerenkool; dat was een jaar of tien geleden een enorme hype, maar is nu ook weer weg.”
De populariteit van welk product dan ook blijvend verhogen is een proces van lange adem, zegt Brouwer. “Je moet het op leuke manieren presenteren – haring kun je bijvoorbeeld ook goed gebruiken in sushi. De horeca is de aangewezen plek om het anders te bereiden en hipper te maken. Daarnaast moet je het verhaal dat het gezond is en veel proteïnen bevat naar voren halen, en dat blijven vertellen. Maar het spannende is wel: niet iedereen vindt haring lekker.”
Brandade
Chef-kok Erik Tas heeft in zijn restaurant ’t Ganzenest in Rijswijk (één Michelinster) haring geregeld in een bepaalde vorm op het menu staan. Zeker als de Hollandse Nieuwe er weer is, maar ook in andere gedaanten. “Spekbokking (gerookte haring, red.) verwerken we bijvoorbeeld in sauzen of brandade (schotel van aardappelen en vis, red.). Dat is het mooie aan dit product: je kunt het heel breed gebruiken.”
Jongeren laten de haring vaak links liggen. (DHC/Fadel Dawod)
Tas is een van de chefs die komt koken tijdens Happie Haring. Wat hij met het product gaat doen, is nog ‘een beetje puzzelen’. “We laten de haring sowieso naturel; de smaak van de vis is leidend. Verder denk ik aan frisse tonen, bijvoorbeeld yoghurt en dille of kervel. Ook anijs past er heel gaaf bij. En dan voor iets aards misschien nog bietjes of selderij.”
Tas werkt sinds een aantal jaren samen met het Nederlands Visbureau en geeft regelmatig les op scholen. Hij nam al eens een groepje studenten mee naar de veiling van het eerste vaatje en zorgde toen ook voor de catering. “We willen zorgen dat de nieuwe generatie in ons vak hiermee in aanraking komt. We moeten meer beseffen hoe mooi dit product is.”
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
