Piket Kunstprijs-winnares legt het alledaagse onder een vergrootglas
Piket Kunstprijs-winnares Carmen Roca Igual probeert kleine momenten uit het dagelijks leven vast te leggen. “Ze laten zien dat iemand meerdere versies van zichzelf heeft.”
Bij de kunstwerken van Carmen Roca Igual worden korte films getoond op televisieschermen, maar ze ogen niet als traditionele films; ze doen eerder denken aan bewegende foto’s in lijsten of ramen, waarachter mensen toekijken terwijl museumbezoekers en voorbijgangers langslopen. “Echte mensen hebben op die manier een soort interactie met mijn schilderijen. Het echte leven wordt op die manier deel van de kunst, waarbij de bezoekers ook een soort personages zijn in de werken. En dit maakt het bekijken van een kunstwerk een minder solitaire ervaring, maar een meer gedeelde ervaring.”
Hoewel ze nauwelijks op hun benen kunnen staan, willen ze zich nog steeds keurig gedragen
Maandagavond won de 27-jarige Spaanse afgestudeerde van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten de Piket Kunstprijs in de categorie Schilderkunst, hoewel ze momenteel geen traditionele schilderijen maakt. De Piket Kunstprijzen worden eens per jaar uitgereikt aan drie veelbelovende, talentvolle jonge Haagse kunstenaars. Ironisch genoeg verhuist Igual de dag na de uitreiking van de prijs, na negen jaar in de stad te hebben gewoond, terug naar Spanje. “Maar ik blijf actief in de Haagse kunstscene en zal veel heen en weer reizen. Maar in Spanje hoop ik bepaalde aspecten van mezelf beter te leren begrijpen,” licht de kunstenaar toe. Ze blijft verbonden aan het Haagse kunstenaarscollectief Touchy Studio. De vakjury prees Igual om haar vermogen de spanningen van het digitale leven te verbeelden en deze te vertalen naar aantrekkelijke, gelaagde kunst.
Digitaal schilderij
Veel van Iguals werken zijn vertalingen van alledaagse, ogenschijnlijk kleine momenten. In haar studio aan de Boomsluiterskade staat bijvoorbeeld een grote 3D-foto, door de kunstenaar zelf omschreven als een ‘digitaal schilderij’, waarop twee vrouwen te zien zijn die de was doen. Volgens Igual komen zij net terug van een avondje uit, waar ze ook drugs hebben gebruikt. Ze dragen nog steeds hun designerskleding terwijl ze, zichtbaar vermoeid en nog half in de roes van het uitgaan, toch besluiten de was op te hangen. “Hoewel ze nauwelijks op hun benen kunnen staan, willen ze zich nog steeds keurig gedragen,” legt ze uit.
Ik had als klein kind constant het gevoel dat ik werd bekeken, zelfs wanneer ik alleen was
Die kleine, vaak onverwachte momenten waarin levens zich kortstondig kruisen en parallel lopen, ook zonder werkelijk nabij te zijn, hebben Igual altijd gefascineerd. “Ze laten zien dat iemand meerdere versies van zichzelf heeft: wie je bent wanneer je alleen bent en wie je bent in gesprek met een ander. Maar geen van die versies is minder echt.”
Ramen
In Iguals werk wordt ook de rol bekritiseerd die vrouwen geacht worden te spelen in het openbaar. De ‘ramen’ in haar installaties tonen zowel het leven wanneer niemand kijkt als de momenten waarop iemand zich bekeken voelt. Daarmee laat ze zien hoe gedrag verandert onder de blik van anderen en hoe identiteit zich beweegt tussen spontaan en gepresenteerd.
Igual: “Ik had als klein kind constant het gevoel dat ik werd bekeken, zelfs wanneer ik alleen was. Ik probeerde zelfs op een charmante manier in mijn neus te pulken, omdat ik de daad interpreteerde als iets vulgairs, terwijl het juist hartstikke normaal is. Ik ging er lange tijd van uit dat iedereen dat deed om op een bepaalde manier als schattig of charmant te worden gezien. Pas later, onder andere door feministische auteurs als Susan Sontag, kwam ik tot het inzicht dat deze poging om iets heel menselijks te verdoezelen, sterk samenhangt met verwachtingen die specifiek aan vrouwen worden opgelegd.”
De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
