Zeventig jaar Moesson schetst bijzonder tijdsbeeld: ‘Al die kleine herinneringen zijn verhalen’
Tijden veranderen, maar het Indische maandblad Moesson bestaat na zeventig jaar nog steeds. Vivian Boon, hoofdredacteur én kleindochter van de oprichter, blikt terug op de vele doorgegeven verhalen.
Prins Mauritslaan 36, jaren zeventig van de vorige eeuw. In de Indische boekenwinkel op de begane grond is het een komen en gaan van mensen. Achter in het pand klinkt het getik van typmachines en met knip- en plakwerk wordt het Indische blad Moesson − eerder De Brug en Tong Tong geheten − in elkaar gezet. Midden in die gezellige chaos staat een box met daarin de jonge Vivian Boon (54). “De Indische tantes en ooms vertroetelden mij,” mijmert Boon, die zes jaar geleden hoofdredacteur werd van het blad dat haar opa in 1956 oprichtte. “De redactie op de begane grond was voor mij als klein meisje net een speeltuin.”
Haar grootvader, Tjalie Robinson (pseudoniem van Jan Boon), stond volgens Boon ‘aan de wieg van de Indische culturele gemeenschap in Nederland’. Het gezin woonde ook in het pand en iedereen droeg een steentje bij: oma schreef en zou na opa’s overlijden hoofdredacteur worden, vader deed de vormgeving en de eindredactie en moeder de administratie. “Ik mocht haar helpen aan het uitschuifblad van haar bureau. Dan ging ik de mooie postzegels van de post uit Nieuw-Guinea losweken of pakketjes inpakken.” Het vaste team bestond uit nog veel meer redactieleden en vrijwilligers, en het blad werd voor een groot deel gevuld met inzendingen van lezers. Het was tenslotte Tjalie Robinsons doel om een blad voor én door de Indische gemeenschap te maken.
Is die missie in de loop der jaren veranderd?
“Het belang dat mijn grootvader zag om een spreekbuis voor de Indische gemeenschap te creëren, zie ik nog steeds: de verhalen vanuit ons eigen perspectief blijven optekenen. Als je het archief induikt, zie je dat de stukken uit de jaren zestig allemaal ooggetuigenverslagen waren. Al die jaren schetsen zo’n bijzonder tijdsbeeld.”
Een cover van het mandblad uit 1989.
Wat is er wel anders geworden?
“Soms zeggen mensen: ‘Oh, bestaat dit nog? Dit lag vroeger bij mijn oma.’ Maar vroeger lag er een heel ander krantje; we zijn nu een magazine geworden. Ik kwam ooit een stukje tegen waarin mijn oma aankondigde dat Moesson met interviews zou beginnen. Dat de redactie er zelf op uit gaat, is een ontwikkeling die het blad heeft doorgemaakt.”
De verhalen samen ons collectieve geheugen van de Indische cultuur
In een typisch Moesson-verhaal staan de mensen centraal, vertelt Boon. Iedere maand kiest de redactie een ander thema, zoals Papoea, 75 jaar Molukse gemeenschap in Nederland of de taal. Vanuit die thema’s belicht het tijdschrift perspectieven van verschillende generaties. Zo ontmoette Boon voor de laatste editie vijf generaties uit dezelfde familie. “De betovergrootmoeder Bea deed me erg denken aan mijn eigen oma. Oude Indische tantes hebben ontzettend veel pit en ze vertelde op zo’n manier dat Nederlands-Indië weer ging leven.”
Jarenlang werkte Boon met plezier voor de NOS, maar ze is dolblij met haar huidige baan. Al snel verhuisde ze de redactie en winkel na zo’n dertig jaar in achtereenvolgens Amersfoort en Almere terug naar Den Haag. Ditmaal aan het Noordeinde, maar wel, net als vroeger, met de redactie achter de winkel om een plek te creëren voor ontmoeting. “Het is heel laagdrempelig en dat is ook voor de redactie fijn. Al die kleine herinneringen die we horen, vind ik al verhaaltjes. Samen vormen ze ons collectieve geheugen van de Indische cultuur.”
Ik geloof graag dat mijn grootouders heel trots zouden zijn
Een project waar Boon de afgelopen jaren aan heeft gewerkt, is het opslaan van al die verhalen. In samenwerking met de Universiteit Leiden zijn alle tijdschriften, foto’s en andere materialen gearchiveerd. Dat is straks allemaal voor iedereen toegankelijk. “Onze nalatenschap krijgt een veilige plek, daar ben ik heel trots op.”
De redactie van Moesson zit nu achter de winkel aan het Noordeinde. In het midden: Vivian Boon. (DHC/Fadel Dawod)
Hoe hebben jullie de zeventigste verjaardag gevierd?
“Op de dag zelf is het ineens zover en besef je: jeetje, we zijn er inderdaad nog steeds. Zeventig jaar is niet niks en daar zit veel bloed, zweet en tranen in van drie generaties. Als je abonnee bent van Moesson, ben je onderdeel van die geschiedenis. Zonder onze lezers is er geen Moesson. Die boodschap wil ik dit jaar blijven vertellen.”
Hoe denkt u dat uw grootouders hiernaar zouden kijken?
Boon schiet even vol, maar veegt vluchtig haar traan weg. “Het gekke is: dit is mijn leven nu en iedereen die hier werkt doet het iedere dag met zoveel liefde en inzet. Ik geloof graag dat ze heel trots zouden zijn. Als je de stukken van mijn opa leest, dan schreef hij ook: ‘Wij planten nu alleen maar zaadjes voor de komende generaties, zodat ook zij straks die geschiedenis hebben.’ En dan denk ik: if you could see us now…”
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
