Haagse fotografen rijden hulpbus naar Oekraïne: ‘Iedere bijdrage helpt’
De Haagse fotografen Harmen de Jong en Jurgen Huiskes zijn in een bestelbus onderweg naar Oekraïne. Hun missie: hulpgoederen afleveren in een land dat na ruim vier jaar oorlog nog altijd kampt met grote tekorten.
De laadruimte staat vol. Rolstoelen, rollators, verbandmiddelen, babyvoeding en dozen met medische hulpmiddelen staan zorgvuldig opgestapeld in de bestelbus. De laatste formaliteiten worden nog geregeld, maar Hagenaren Harmen de Jong (51) en Jurgen Huiskes (55) zijn alvast vertrokken naar Oekraïne, met hun buslading hulpgoederen.
Wat begon als een gesprek tijdens een potje poolen, groeide in enkele maanden uit tot een grootschalige inzamelingsactie. Het duo kent elkaar sinds hun studie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK), waar ze in 2000 afstudeerden. Hoewel ze elkaar jarenlang slechts sporadisch zagen, vonden ze elkaar de afgelopen jaren opnieuw in hun gedeelde liefde voor fotografie, reizen en maatschappelijke betrokkenheid.
Oorlog
Ze wilden iets doen voor Oekraïne, waarbij voor Huiskes ook zijn persoonlijke band met het land meespeelt. Hij reist al sinds 2007 regelmatig naar het land voor fotografieprojecten en bezocht het ook tijdens de oorlog meerdere keren. “Ik heb er veel mensen leren kennen en zie van dichtbij wat deze oorlog met hen doet”, vertelt hij. “Daardoor voelt het voor mij niet als een ver conflict, maar als iets dat mensen raakt die ik ken.”
Je merkt dat veel mensen zich betrokken voelen bij Oekraïne, maar niet altijd weten hoe ze kunnen helpen
De Jong raakte gaandeweg steeds meer betrokken. Waar hij de annexatie van de Krim in 2014 nog relatief afstandelijk volgde, begon hij zich later steeds meer te verdiepen in de regio. Hij sprak al Russisch, leerde later ook Oekraïens, en volgde de ontwikkelingen op de voet.
Van idee naar actie
Toen de twee in april besloten daadwerkelijk iets te ondernemen, ging het snel. Via een bevriende garagehouder vonden ze een geschikte bus. Vervolgens startten ze een inzamelingsactie. Binnen iets meer dan een maand haalden ze hun streefbedrag van 10.000 euro op. “Dat heeft ons echt verrast”, zegt Huiskes. “We hoopten genoeg geld op te halen voor een tweedehands bus. Dat het zo snel en zo goed zou lopen, hadden we niet verwacht.”
Volgens De Jong bleek vooral hun eigen netwerk cruciaal. “Ik vond het eerlijk gezegd best spannend om mensen om geld te vragen. Maar uiteindelijk merkten we juist dat mensen dankbaar waren dat ze iets konden bijdragen. Je merkt dat veel mensen zich betrokken voelen bij Oekraïne, maar niet altijd weten hoe ze kunnen helpen. Dan is zo’n concreet initiatief laagdrempelig.”
Die betrokkenheid staat niet op zichzelf. Sinds de Russische invasie zijn in Den Haag en de regio verschillende burgerinitiatieven ontstaan om Oekraïne te ondersteunen. Vrijwilligers zamelen hulpgoederen in, organiseren transporten en zetten zich in voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Den Haag vangt momenteel ongeveer 4.800 Oekraïense ontheemden op in gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang. Ook organisaties als Protect Ukraine en Stichting De Leeuw Kyiv coördineren vanuit Nederland hulptransporten en werken samen met lokale partners in Oekraïne om voertuigen, medische hulpmiddelen en andere noodzakelijke goederen op de juiste bestemming te krijgen.
Ik hoop dat mensen zich blijven realiseren dat deze oorlog niet ver weg is
Volgens hulporganisaties blijft de behoefte aan die ondersteuning groot. Waar in de eerste oorlogsjaren vooral voedsel, kleding en noodpakketten werden ingezameld, ligt de nadruk inmiddels vaker op medische hulpmiddelen, revalidatiemateriaal en voertuigen. Door het grote aantal gewonden blijven rolstoelen, rollators, krukken en andere hulpmiddelen hard nodig.
Stichting De Leeuw Kyiv bracht sinds het begin van de oorlog 555 vrachtwagenladingen met humanitaire hulp naar Oekraïne. De organisatie maakt daarmee deel uit van een brede groep Nederlandse stichtingen, vrijwilligersorganisaties en lokale burgerinitiatieven die zich sinds 2022 inzetten voor hulp aan Oekraïne. Hoeveel particuliere initiatieven er precies actief zijn, wordt niet centraal bijgehouden.
Hulp blijft hard nodig
De lading van De Jong en Huiskes bestaat dan ook grotendeels uit medische goederen. In de bus bevinden zich onder meer rolstoelen, rollators, incontinentiemateriaal, stoma-artikelen, beschermingsmiddelen en babyvoeding. “We kochten niet zomaar wat spullen op de gok”, benadrukt De Jong. “Via organisaties en contacten in Oekraïne weten we wat er nodig is. Alles wat meegaat heeft een concrete bestemming.”
Voor de logistieke afhandeling werken de fotografen samen met Stichting De Leeuw Kyiv, die ervoor zorgt dat de bus en de hulpgoederen op de juiste plek terechtkomen. Niet alleen de inhoud blijft achter in Oekraïne; ook de bus zelf wordt gedoneerd.
Ondanks de risico’s overheerst het enthousiasme. “Toen we die bus voor het eerst zagen, realiseerden we ons: dit gaat echt gebeuren”, zegt De Jong. Voor Huiskes zit de waarde van het project niet alleen in de hulp die wordt geleverd. “Ik hoop dat mensen zich blijven realiseren dat deze oorlog niet ver weg is,” zegt hij. “We leven hier in veiligheid, maar op nog geen tweeduizend kilometer afstand wordt dagelijks gevochten. Die vrijheid is niet vanzelfsprekend.”
De Jong knikt. “Oekraïne mag niet uit beeld verdwijnen. Iedere bijdrage helpt. Al is het maar een tientje. Als duizend mensen dat doen, kun je samen ontzettend veel bereiken.”
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.