Van fatbikes tot hiphop: alles uit de kast voor jonge stemmers
Ook bij deze gemeenteraadsverkiezingen worden er verwoede pogingen gedaan de notoir lage opkomst onder jongeren op te krikken. “Ze moeten weten hoe belangrijk de lokale politiek is.”
Jongeren zitten in de hoek waar de klappen vallen, vindt Mohammed El Baroudi. Neem het vinden van een betaalbare woning, dat is een ‘onmogelijke opgave’. “Het voelt alsof je wordt uitgenodigd voor een spelletje Monopoly, maar je mag pas na acht rondes meedoen. Alle plekken zijn al verkocht en als je geluk hebt, overleef je weer een ronde. Het is uitzichtloos.”
Om de belangen van jongeren te behartigen, richtte El Baroudi een nieuwe partij op: Drerrie voor Den Haag. ‘Drerrie’ is afkomstig uit het Arabisch en betekent in straattaal iets als ‘jongen’ of ‘vriend’. De kandidatenlijst bestaat naast El Baroudi (30) uit voornamelijk twintigers en zelfs een aantal tieners. Een van de speerpunten van de partij is jongeren te vertegenwoordigen die zich niet gehoord voelen.
Lage opkomst
Jongeren en politiek: het is al jaren geen gelukkig huwelijk. Er is weinig interesse en de opkomst bij verkiezingen is onder Haagse jongeren al jaren laag. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 stemde slechts 36 procent van de jongeren onder de 25 jaar. Het algehele opkomstpercentage in Den Haag bedroeg in 2022 43 procent.
Het is duidelijk dat niemand aan ons denkt
In Moerwijk lag het totale opkomstpercentage in 2022 op 27,5 procent. Om de wijk (meer) te interesseren voor lokale politiek, organiseerde De Participatie Keuken eind februari een diner in combinatie met een politieke talkshow. Die show, ‘Haagse Praat’, is een initiatief van de stichting Kloofdichters, die als doel heeft om jongeren en ouderen maatschappelijk te betrekken en onderling te verbinden.
In samenwerking met hiphopplatform Vijf Vier is voorafgaand aan het diner een rapworkshop georganiseerd, bedoeld om jongeren te trekken. Er is plek voor vijftien jongeren, dertien komen er opdagen. Maar voor het aansluitende diner met de politieke talkshow lijken de meeste jongeren niet te blijven hangen.
Hiphop en politiek
Ayisha Thomas (31) is wel gebleven. Thomas is artiest en probeert met haar muziek een politieke boodschap over te brengen. Haar songtekst tijdens de workshop luidde: ‘Ik heb een probleem met dit beleid. Ik krijg geen gehoor. Denkt er iemand aan mij?’
“Het antwoord daarop is duidelijk ‘nee’,” zegt ze lachend. Ze hoorde over de rapworkshop bij een andere lokale verkiezingsbijeenkomst. Voorheen stemde ze nooit bij de gemeenteraadsverkiezingen. “Ik snapte niet echt wat dat voor nut had. Maar bij het debat van gisteren besefte ik dat zij (politici, red.) best wel veel invloed hebben. Toen dacht ik: o, misschien moeten meer mensen dit weten.”
In sommige wijken is de norm om niet te stemmen
Ze denkt dat hiphop jongeren kan activeren om zich meer met politiek bezig te houden. Het helpt daarbij als muziek een boodschap brengt waarin zij zich herkennen, meent Thomas. Ze verwijst naar de Amerikaanse verkiezingen, waarbij artiesten jongeren aanspoorden te stemmen. “Toen hadden ook daadwerkelijk meer mensen zich geregistreerd om te gaan stemmen. Dus het werkt wel.”
Niet vanzelfsprekend
Jongeren zijn naast expats en arbeidsmigranten oververtegenwoordigd onder de groep niet-stemmers. Dat staat in het rapport ‘Mooipraters, maar ze luisteren niet’, over de opkomst bij de Haagse gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Socioloog Marianne van Bochove stelt dat informatie over verkiezingen niet altijd bij jongeren terechtkomt. “In sommige wijken is het de norm om niet te stemmen. Als jouw ouders niet stemmen en jouw buren niet stemmen, dan is het waarschijnlijker dat je zelf daar ook niet zomaar mee in aanraking komt.”
Bij haar werkgever, De Haagse Hogeschool, ziet Van Bochove dat jongeren zich weinig interesseren voor lokale politiek. “We besteden best veel aandacht aan de gemeenteraadsverkiezingen. Maar veel studenten hebben het gevoel dat ze te weinig ervan afweten om te gaan stemmen, of ze denken dat hun stem toch geen verschil maakt.”
Structurele inzet
Eén oplossing om Haagse jongeren naar de stembus te krijgen is er volgens de sociologe niet. Van Bochove adviseerde de gemeente om te kijken naar wat wijken al organiseren voor jongeren en daarbij aan te sluiten. Dat advies lijkt de gemeente te hebben opgevolgd. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen zijn er veel initiatieven geweest die zich specifiek richtten op jongeren.
Het helpt niet om jongeren met een belerend vingertje te wijzen op het feit dat ze niet stemmen
Het verhogen van de opkomst onder deze groep vereist een structurele inzet, zegt Van Bochove. “Wij herhalen steeds dat die activiteiten een paar maanden voor de verkiezingen niet voldoende zijn. Het is maar de vraag of zo’n bijeenkomst jongeren het gevoel gaat geven dat het deze keer wel de moeite waard is om te stemmen.” Onderwijs kan volgens haar een belangrijke rol spelen om jongeren te doen inzien hoe lokale politiek hen direct raakt.
Een partij als Drerrie voor Den Haag kan volgens de socioloog Haagse jongeren wel aanspreken. “Jongeren vragen zich vaak al af op wie ze moeten stemmen. Dan kijken ze al gauw naar een partij die jongeren positief benadert en voor hen opkomt, bijvoorbeeld door fatbikes in de campagne te gebruiken (wat Drerrie voor Den Haag doet, red.). Dat kan jongeren het gevoel geven dat ze meer gezien en gehoord worden.”
Andere manieren
Tijdens het diner wordt er naar elkaar geluisterd, maar van een politieke dialoog tussen jong en oud is niet echt sprake. “We gaan niemand dwingen om aan te schuiven,” zegt Willemijn de Koning (36), oprichter van Kloofdichters. “Je kunt het niet hebben over stemmen als jongeren misschien niet eens weten wat er in de stad gebeurt.” Kloofdichters zet vooral in op het gesprek aangaan met jongeren. “Misschien willen jongeren alleen maar in Moerwijk bezig zijn of meedoen in een jeugdraad. Dat zijn ook manieren om politiek betrokken te zijn.”
Lijsttrekker Mohammed El Baroudi denkt niet dat het helpt om jongeren met een belerend vingertje te wijzen op het feit dat ze niet stemmen. Hij wil vooral met ze in gesprek gaan. De meeste jongeren die Drerrie voor Den Haag op straat aanspreekt kennen de partij al via sociale media, waar ze een groot deel van haar campagne voert. “Sommigen zeggen dan tegen ons: ‘Ja, cool man. Ik heb het gezien. Maar mij hoef je niet te spreken, ik ga sowieso stemmen. Op jullie.’”
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse politieke artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
