Column: Transplantatie
Niets is gevaarlijker dan de chaos die na de val van een politiek regime komt. Het oude vervangen door het nieuwe is als een harttransplantatie, schrijft columnist Mira Feticu.
Het lichaam kan het nieuwe orgaan afstoten, er komen zeker infecties bij kijken en er bestaat een groot risico op hartfalen. Stel je voor dat de transplantatie fysiologisch toch een succes is, hoeveel tijd heeft het lichaam dan nodig om het nieuwe orgaan te accepteren en te herstellen?
Ik ken het van dichtbij. Na de val van de Muur werd in mijn vaderland de transplantatie met urgentie uitgevoerd en het volk was euforisch dat het oude hart eruit ging. Met enorm veel geweld, doden, bloedverlies en executies als in het Wilde Westen. Komt dat u bekend voor? Wat in de plaats kwam van het oude regime was toch een beetje hetzelfde gif, maar dan verdund door te veel hoop en enthousiasme van een volk dat lang op een Amerikaanse ingreep had gewacht – tevergeefs, in het geval van Roemenië.
Het veranderen van een regime pakt nooit goed uit, hoe noodzakelijk het ook is. Ook Oost-Europa wachtte vijftig jaar op Amerika, ook Roemenië leefde in het begin op de adrenaline van de omwenteling. Maar toen de adrenaline was uitgewerkt, was het lichaam van het volk lamgeslagen. Uitgeput. Het gif waarmee het verzwakte lichaam werd geïmpregneerd, was hetzelfde als dat van het oude regime, maar het lichaam had tijd nodig om het te herkennen. Inmiddels had het land veel bloed verloren. Het lichaam van Roemenië is nooit volledig hersteld en zal altijd vatbaar zijn voor microben.
Het lichaam van Iran was al verzwakt
Alle omwentelingen lijken op elkaar. Wie er een heeft meegemaakt, ziet de gelijkenissen meteen. Maar er zijn weinig wijze mensen die weten dat politieke veranderingen altijd en overal hetzelfde zijn. En als je de gelijkenis wel ziet, is er misschien toch weinig aan te doen. Het gaat altijd gepaard met veel te veel bloedverlies. En wat er daarna komt, is een soort posttraumatische stressstoornis. Een individu kan er met therapie van afkomen, een volk heeft te veel wonderen nodig om ooit nog te herstellen.
Het lichaam van Iran was al verzwakt door decennia van onderdrukking en bloedverlies. Bij een persoon weet je meteen of de amputatie of transplantatie is mislukt, maar bij een volk werkt dat anders. Het is al verdeeld: sommigen huilen van verdriet dat hun leider omgekomen is, anderen huilen van blijdschap dat hun tiran omgekomen is. Boven op dat alles moet het lichaam herstellen in een onrustige, zo niet vijandige, (internationale) omgeving.
De redactie biedt u deze column gratis aan. Meer Haagse columns en kwaliteitsjournalistiek? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.