Kunstmuseum in Londense sferen: een eigenwijze stad na de Tweede Wereldoorlog
Na de oorlog deed Londen niet mee aan Amerikaanse ontwikkelingen in de kunst. Francis Bacon en Lucian Freud bleven het menselijk lichaam als uitgangspunt trouw. Rondom hen ontstond een groep van figuratieve schilders die het Kunstmuseum laat zien met ‘London Calling’.
Met ‘London Calling’ richt het Kunstmuseum zich op een eigenwijze stad van een halve eeuw geleden. Londen was gehavend uit de Tweede Wereldoorlog gekomen. Het duurde jaren voordat de rommel was opgeruimd. Maar omdat de koloniale tijd voorbij was en het ooit zo trotse Britse wereldrijk kapseisde, werd Londen een toevluchtsoord voor een bonte stoet immigranten. Het broeide en gistte, wat eind jaren zestig tot uiting kwam in de mode en de popmuziek.
Vreemd genoeg bleef Londen een plek die niet meedeed aan de naoorlogse ontwikkelingen in de kunst. De twee beeldbepalende kunstenaars moesten weinig hebben van de Amerikaanse hang naar abstractie en minimalisme. Francis Bacon (1909-1992) nam een centrale plaats in met zijn verwrongen en schreeuwende figuren. Lucian Freud (1922-2011), die maanden deed over elk schilderij, beeldde zijn modellen in nietsverhullende naaktheid af. Rond deze twee titanen groepeerden zich kunstenaars die het menselijk lichaam als onderwerp trouw bleven. De band was losjes, er waren grote verschillen in stijl en aanpak, maar de plaats – Londen – hield de groep bijeen.
Geleidelijk groeide de ‘School of London’ uit tot een blijvende term voor markante figuratieve schilders
In 1976 gebruikte de schilder R.B. Kitaj de term ‘School of London’ voor een tentoonstelling van figuratieve Britse kunst. Er deden wel vijftig kunstenaars mee. De meesten vielen snel af, maar in de loop der tijd kwamen er ook nieuwe bij. Paula Rego, bijvoorbeeld. Geleidelijk groeide de ‘School of London’ uit tot een blijvende term voor markante figuratieve schilders. Het Kunstmuseum brengt die nu groots onder de aandacht, met een ruime selectie van Tate, en voegt er ook een aantal mindere goden aan toe.
Paralytic Child
De uit Ierland afkomstige Francis Bacon zet de toon. Zijn unieke schilderijen grijpen je nog steeds bij de lurven. In een diepdonkere zaal doemen zijn vervormde gestalten op – grimmig, schreeuwend en grotesk. Het ‘Paralytic Child’ (naar een foto van Eadweard Muybridge) kruipt op handen en voeten over een biljartlakengroene vloer naar een losstaand venster.
Je gelooft bijna niet dat ze tekent in plaats van schildert
Verder lezen?
Dit artikel verscheen in onze krant van 26 februari op pagina 15 in de kunstbijlage. Abonnees lezen het volledige artikel via de website of in de app (beschikbaar in Google Play en de App Store).
Nog geen abonnee?
Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Of haal de papieren krant bij een van onze verkooppunten.
