Resten oude Spuipoort keren terug bij nieuwe ingang Tweede Kamer
Teruggevonden muurresten van de afgebroken Spuipoort bij het Binnenhof worden de komende weken uit de grond gehaald, om later te worden teruggebracht in de nieuwe ondergrondse toegang van de Tweede Kamer.
De Hofplaats oogt als één grote, archeologische vindplaats. Archeologen van de gemeente en gespecialiseerde bouwvakkers zijn er bezig. De fundamenten van een rijtje kleine huisjes, ooit gelegen aan de verdwenen Hofstraat, zijn blootgelegd. Maar onder een afdak wordt het echte werk uitgevoerd. De 11.000 bakstenen – formaat ‘kloostermop’ – die resteren van de laatmiddeleeuwse Spuipoort worden een voor een losgemaakt, genummerd en opgeslagen. De fundering wordt ‘uitgenomen’, zoals dat heet, na volledig 3D in kaart te zijn gebracht.
“Op deze plek bouwen we straks de nieuwe ondergrondse publieksingang van de Tweede Kamer. In die ruimte bouwen we de fundering van de Spuipoort weer op, op exact dezelfde plek waar die is gevonden. Zo doen we recht aan het historische karakter van deze plek,” vertelt Thijs Paardekooper, projectmanager Binnenhofrenovatie van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB).
Oudere poort ontdekt
Dat de resten van de in 1404 voltooide en in 1861 gesloopte poort zich hier bevonden, was bekend. Ze werden in 1987 gevonden bij graafwerk voor de nieuwbouw van de Tweede Kamer. Ze zijn toen beschreven en vervolgens in het plaveisel van de Hofplaats aangeduid met messing platen.
3D-afbeelding van de opgegraven fundering van de Spuipoort. (Archeologie Den Haag)
Dat betekent dat het Binnenhof al rond 1280, de tijd van graaf Floris V, een dubbele gracht had
Toch zijn er ook nieuwe dingen ontdekt, vertelt bouwhistoricus Hein Hundertmark. “Een paar meter naast de Spuipoort is een zware fundering van dertiende-eeuwse kloostermoppen ontdekt. Die behoorden tot de voorganger van de Spuipoort uit 1404, waar we nu mee bezig zijn. Dat betekent dat het Binnenhof al rond 1280, de tijd van graaf Floris V, een dubbele gracht had. De nieuwe poort is ernaast gebouwd zodat de oude nog in gebruik kon blijven. Komend vanaf het Spui passeerde je eerst de Spuipoort met gracht om daarna via de Hofpoort bij de binnenste gracht het Binnenhof te bereiken.”
Reconstructie van de Spuipoort. | Beeld: UB Leiden/Jan Mesker
De Spuipoort was eeuwenlang een van de belangrijkste toegangen tot het Binnenhof. Hundertmark: “Via deze poort bereikten bezoekers, kooplieden en gezanten het bestuurlijke centrum van Holland. De nu opgegraven resten, variërend van de fundringen van de herbouw van 1404 tot de versteviging uit 1485, laten zien hoe de poort zich ontwikkelde met de groei van Den Haag.”
Het Binnenhof kende dus ooit een uitgebreid defensief stelsel van versterkte poorten en grachten. De enige buitenpoort die nog bestaat is de Gevangenpoort. Ooit stond er ook nog een aan het einde van de Korte Vijverberg, de Doelenpoort.
Vele bijzondere vondsten
Het archeologisch onderzoek op en rond het Binnenhof is één de meest geslaagde onderdelen van de door tegenslagen en kostenstijgingen geplaagde renovatie. Er zijn al vele bijzondere vondsten gedaan, zoals een geraamte bij de plek waar ooit de Hofkapel stond, leeuwenbotten uit de grafelijke dierentuin en een oude kademuur aan het Buitenhof.
De renovatie van het Binnenhof wordt volgens de laatste raming voltooid in 2031. De teller van de kostenraming staat nu op 2,7 miljard euro.
