Verdachte van plannen ontvoering prinses Amalia op vrije voeten
De schizofrene man die dacht met prinses Amalia op overlevingstocht naar Polen te gaan, is dinsdag vrijgelaten. Volgens het Openbaar Ministerie vormt hij een gevaar, maar de rechter ziet geen reden om hem langer vast te houden.
Iemand langer gevangenhouden omdat de psychische hulp die hij of zij nodig heeft niet beschikbaar is, dat is de rechtbank in Den Haag niet van plan. Althans, niet in het geval van de 33-jarige Anne Romke van der H. uit het Groningse Uithuizen, die begin dit jaar in de waan verkeerde dat er een huwelijk tussen hem en prinses Amalia op komst was. Ook dacht hij met haar op survivalmissie naar Polen te gaan.
De man is autistisch en schizofreen; hij was psychotisch en volledig ontoerekeningsvatbaar, concludeerden deskundigen. “Nu krijg ik de juiste medicatie en voelt het allemaal onwerkelijk,” verklaarde hij maandag tijdens de strafzaak tegen hem. Een dag later besloot de rechter hem vrij te laten, tegen het advies van de reclassering en de eis van het Openbaar Ministerie (OM) in.
Bijlen
Begin februari kreeg de politie klachten over geluidsoverlast in het Ibis-hotel in Scheveningen. ‘Ik maak ze allemaal af,’ had de nachtportier Van der H. door de deur van zijn hotelkamer horen schreeuwen. Binnen troffen agenten een ernstig verwarde man aan en twee bijlen, waarin de woorden ‘Alexia’, ‘Mossad’ en ‘Sieg Heil’ waren gekerfd. Ook werd een briefje gevonden met daarop ‘Amalia’ en ‘Bloedbad 400’. Dat deed bij justitie alle alarmbellen afgaan. Na een crisisopname belandde Van der H. in de gevangenis.
Hij wilde inderdaad met haar trouwen en samen naar Polen, maar hij was niet van plan dat af te dwingen
De officier van justitie liet maandag weten niet te kunnen bewijzen dat de man van plan was om prinses Amalia of haar zusje Alexia te doden of te verwonden, maar wel dat hij de kroonprinses wilde ‘schaken’, oftewel ontvoeren. Dat zou blijken uit zijn verblijf in verschillende hotels in Den Haag, de aankoop van survivalspullen voor meer dan 1800 euro – waaronder de twee bijlen – bij buitenwinkel Bever aan de Grote Marktstraat en het feit dat hij in januari twee keer langsging bij Paleis Noordeinde.
Paleistuin
Van der H. was er destijds van overtuigd dat hij de koning was van Friesland, de provincie waar hij is opgegroeid, en dat hij al vijftien jaar een relatie had met Amalia. Maar wachtte hij in de Paleistuin echt op een kans om haar met of zonder dreiging van geweld mee te voeren? Volgens zijn advocaat niet: “Hij wilde inderdaad met haar trouwen en samen naar Polen, maar hij was niet van plan dat af te dwingen.”
“De stemmen in mijn hoofd zeiden alleen dat ik voorbereid moest zijn,” vertelde Van der H. zelf aan de rechter. “In de tuin bij het paleis heb ik naar een taxusboom gekeken. Die groeien maar een paar millimeter per jaar. Dit was een heel dikke, dat vind ik bijzonder,” aldus de voormalige hovenier. Hij ontkent niet dat hij er was voor de prinsessen. “Ik heb wel gevraagd of ze thuis waren, maar ik ging niets initiëren.” Dat zou Amalia, met wie hij telepathisch contact dacht te hebben, zelf doen. “Of anders Defensie.”
Angst
“Amalia is hierover niet gehoord, maar we kunnen ervan uitgaan dat ze niet van plan was om vrijwillig met u mee te gaan,” sprak de officier van justitie Van der H. toe. “De prinses is een aantal jaren geleden ernstig bedreigd geweest, waardoor zij niet heeft kunnen leven zoals ze wilde. Dat u bijlen heeft gekocht en naar het Noordeinde bent gegaan, heeft haar ongetwijfeld angst ingeboezemd.”
Ook een overbruggingsplek is lastig te vinden. Het spijt me, maar het is een drama
“Ik wilde geen bloedbad aanrichten, hoe vaak moet ik dat nog zeggen?”, reageerde de man na een paar keer gevraagd te zijn naar de betekenis van de woorden op de bijlen en het briefje. “Een missie moet een naam hebben, dat betekent verder niets. Het waren psychotische krabbels, gewoon als versiering. Ik heb ook ‘Pokémon’ en ‘Avatar’ op de bijlen geschreven, moeten zij dan ook bang zijn?”
Tbs
Dat Van der H. psychische behandeling nodig heeft, daarover zijn alle partijen het eens. Probleem is wel dat daarmee waarschijnlijk niet direct begonnen kan worden, bleek tijdens de rechtszaak. Het OM eiste tbs met dwangverpleging, omdat ‘de veiligheid van anderen dat vereist’. De reclassering adviseerde opname in een forensisch psychiatrisch centrum onder voorwaarden, een mildere vorm van tbs. Maar alle elf tbs-klinieken in Nederland zitten vol. “Ook een overbruggingsplek is lastig te vinden,” liet een woordvoerder van de reclassering aan de rechter weten. “Het spijt me, maar het is een drama.”
Nu ik weet dat ik schizofreen ben, wil ik me wel laten behandelen
De afgelopen decennia groeide het aantal tbs’ers, stelt het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid. ‘Er is inmiddels een aanzienlijke wachtlijst voor plaatsing in een forensisch psychiatrisch centrum. Organisaties in de forensische zorg ervaren de patiënten bovendien als steeds complexer en risicovoller.’ Gemiddeld duurt een tbs-behandeling acht jaar.
Riskant
De rechter heeft besloten Van der H. niet vast te houden in afwachting van een tbs-plek, zoals de reclassering en het OM voorstelden. “We willen niet dat deze man op straat belandt,” zei de woordvoerder van de reclassering. De officier van justitie liet weten het ‘te riskant’ te vinden om erop te vertrouwen dat Van der H. zelf hulp zoekt en stopt met blowen. Voordat de man werd opgepakt, rookte hij zo’n vijftien joints per dag. Hij kreeg de cannabis op medisch voorschrift. Die helpt tegen de chronische zenuwpijn die hij overhield aan een bedrijfsongeval in 2019, waarbij een betonblok zijn onderbeen verbrijzelde, maar triggert ook zijn psychoses.
“Voor het ongeluk had hij zijn leven op orde,” vertelt zijn advocaat. “Inmiddels is hij alles kwijt wat hij had opgebouwd.” De hovenier raakte arbeidsongeschikt, is gescheiden – er is nog geen omgangsregeling met zijn drie kinderen – en hij heeft geen vaste woon- of verblijfplaats. Vorig jaar werd hij meermaals korte tijd opgenomen, waarna het weer misging. “Maar hij had niet de intentie om iemand van het Koninklijk Huis iets aan te doen,” luidt de verdediging. “Hij was met hen, niet tegen hen.” Zijn advocaat vraagt vrijspraak, zodat Van der H. zich vrijwillig kan laten behandelen. “Nu ik weet dat ik schizofreen ben, wil ik dat wel,” zegt de man. “Maar ik zou het vervelend vinden als dat op een dwingende manier moet. Ik heb niets strafbaars gedaan.”
“Ingewikkeld,” noemde de rechter het verhaal van Van der H. “Psychoses zijn ook ingewikkeld,” verzuchtte de man, alvorens teruggebracht te worden naar de gevangenis. Een dag later werd hij vrijgelaten. Daarmee neemt de rechter een voorschot op de uitspraak in zijn zaak, die volgt op maandag 31 augustus.
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
