‘Bagels bij ’t Binnenhof’: Podcast over rijkdom Joodse cultuur en traditie
Een verborgen gemeenschap in de stad een gezicht geven, is het doel van de nieuwe podcast ‘Bagels bij ’t Binnenhof’ over Joods Den Haag.
‘Eigenlijk is identiteit iets waar ik nooit zo heel erg bij stilsta. Ik heb het gevoel dat als je in de Joodse gemeenschap opgroeit, je echt vanaf dat je een kind bent, er een beetje mee wordt doodgegooid.’ Er wordt instemmend gelachen. ‘Ja, 100 procent,’ klinkt het. Aan het woord was Asjer Waterman, rabbijn bij de Liberaal Joodse Gemeenschap Den Haag, in de eerste aflevering van de podcast ‘Bagels bij ’t Binnenhof. Verhalen uit Joods Den Haag’.
De eerste van tien afleveringen staat in teken van de Joodse identiteit en zit vol met dit soort momenten van onderlinge herkenning of inkijkjes in de Joodse cultuur. Hosts Noa Bar-Ephraïm en Lars Smit werken vaak samen op het gebied van participatie en antisemitismebestrijding; Bar-Ephraïm doet dat vanuit PEP Den Haag, een organisatie voor maatschappelijke betrokkenheid, en Smit vanuit de gemeente. Volgens hen hebben veel Hagenaars eigenlijk geen idee dat er nog een diverse Joodse gemeenschap in de stad is en dus was het tijd voor een podcast, besloot het tweetal.
Beeldvorming
“Ik zie dat het beeld van het Jodendom in de media vooral wordt geleid door het conflict in Gaza en de Tweede Wereldoorlog,” zegt Bar-Ephraïm. “Het Jodendom is veel meer dan die twee dingen.” Vanaf jongs af is ze trots op haar afkomst en de bijkomende tradities, wat ze ook uitdraagt in de podcast. “We zijn een kleine gemeenschap en daardoor is er niet veel over bekend, maar er wonen al heel lang Joden in Nederland. Ik hoop dat de podcast laat zien hoe rijk onze cultuur en traditie zijn.”
Wij zijn er niet om een standpunt in te nemen over maatschappelijke thema’s
Maar zijn de onderwerpen conflict en oorlog wel te mijden als het over Joods zijn gaat? Dat is niet helemaal gelukt, vertelt het duo. “Het is zo’n belangrijk onderdeel van de geschiedenis en identiteit,” zegt Bar-Ephraïm. “De meesten hebben grootouders die de oorlog hebben meegemaakt en iedereen heeft wel een bepaalde connectie met Israël, die kan positief of negatief zijn. Wij zijn er niet om een standpunt in te nemen over maatschappelijke thema’s. Er spelen veel emoties, die mogen er zijn; maar meningen die echt niet passend zijn, knippen we eruit. Al is dat maar minimaal, hoor.”
Feminisme
De podcast is dus juist ook voor mensen zonder Joodse achtergrond. “In eerste instantie was het idee dat ik de ‘domme vragen’ zou stellen,” lacht Smit. “Uiteindelijk valt dat mee. Noa vertelt vanuit haar persoonlijke ervaringen, zoals het opgroeien en het moederschap. Ik vertel meer vanuit niet-Joods perspectief, maar wel vanuit liefde en interesse voor de cultuur.” Smit volgde een studie Duits, kreeg interesse in de Joodse cultuur via schrijvers als Kafka en deed vervolgens Joodse studies. Bar-Ephraïm knikt. “De podcast is geen college, maar een gesprek over onderwerpen die iedereen raken.”
Zo geven we het Jodendom een gezicht in plaats van het enkel tot religie, afkomst of identiteit te maken
Het duo geeft alvast een inkijkje in deze universele onderwerpen. Zo gaat de derde aflevering over feminisme, met de eerste vrouwelijke rabbijn in Den Haag, Marianne van Praag. Een andere aflevering over queer én Joods zijn, met Gideon Querido van Frank, die vertelt hoe deze twee identiteiten bij elkaar hem juist versterken. En ze nemen een duik in de Joodse geschiedenis van Den Haag, met historica Corien Glaudemans van Stichting Joods Erfgoed.
Veilige plek
Hoewel Hamas en het genocidale geweld in Gaza niet het onderwerp van de podcast zijn, vormde het indirect wel een belangrijke aanleiding om de podcast te maken. Als coördinator antisemitismebestrijding zag Smit het aantal meldingen van intimidatie tegen Joden ‘drastisch toenemen sinds 7 oktober’. Ze hopen dat de podcast de stad een beetje veiliger maakt. “De angst zit er niet zozeer in dat iemand je een ‘kankerjood’ noemt,” zegt Bar-Ephraïm, “maar bijvoorbeeld dat er een bomaanslag in een synagoge zal plaatsvinden.”
Zij zal zich in ieder geval over haar Joodse afkomst blijven uitspreken. “Ik zie niet hoe het tot een conflict kan leiden, maar alleen maar tot gesprek. Tot nu toe is dat altijd zo gegaan bij mij. Zo geven we het Jodendom een gezicht in plaats van het enkel tot religie, afkomst of identiteit te maken.” Ook hoopt het tweetal de Joodse gemeenschap hier een beetje in het zonnetje te zetten. “In de Joodse wereld is Amsterdam een middelpunt en daarbuiten kan het lastig zijn om te connecten,” vertelt Bar-Ephraïm, die zelf ook een tijdlang in Amsterdam woonde. “Maar tijdens de opnames hoorde ik veel trots over Den Haag en ook ik ben heel trots.”
Noa Bar-Ephraïm en Lars Smit, podcast ‘Bagels bij ’t Binnenhof. Verhalen uit Joods Den Haag’, te beluisteren via Spotify en YouTube.
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
