Wassenaar wil azc bij Duinrell inkrimpen: ‘Waar moeten ze dan naartoe?’
Het nieuwe gemeentebestuur van Wassenaar wil het asielzoekerscentrum bij Duinrell drastisch verkleinen. Of stuurt het aan op een uitruil: Wassenaar de asielzoekers, Den Haag de statushouders?
Het regent. Toch is het druk op de paden tussen de vakantiehuisjes van het asielzoekerscentrum naast attractiepark Duinrell in Wassenaar. Alle bewoners moeten zich daar deze dinsdagmiddag melden, zoals elke week. Velen komen ervoor van hun werk. Niet te zien is wie van hen schoonmaakt bij Duinrell, afwast bij restaurants in het dorp of vrijwilligerswerk doet op de kinderboerderij, maar de maaltijdbezorgers zijn wel duidelijk herkenbaar aan hun bedrijfskleding. Het oranje steekt af tegen de groene omgeving; het terrein grenst aan de duinen en het bos.
Er lopen vooral veel mannen, uit Syrië, Somalië en Jemen. Ze groeten allemaal. Sommigen knopen een praatje aan met locatiemanager Jordy Fischer van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), die tijdens zijn werk een aardig woordje Arabisch heeft opgepikt. “Ze verblijven liever hier dan op een andere locatie,” vertaalt hij wat de mannen zeggen. “Gemiddeld zitten mensen hier twee jaar in afwachting van een beslissing op hun asielaanvraag.”
Protest
Het asielzoekerscentrum bij Duinrell leek jarenlang onomstreden. Sinds 2007 was het alleen in de winter in gebruik door het COA, de laatste drie jaar permanent. Protest daartegen was er nauwelijks. Tot voor kort. In 2028 lopen de afspraken met het COA voor de asielopvang op deze locatie af. Het nieuwe gemeentebestuur van Wassenaar, met de VVD als grootste partij, wil daarna minder vluchtelingen opvangen.
Sommige mensen denken dat het hier luxe is, maar dat is het bepaald niet
‘De gemeente Wassenaar heeft zich de afgelopen jaren ruimhartig ingezet voor de opvang van asielzoekers met een azc dat zes keer groter is dan de spreidingwet vraagt,’ staat in het samenwerkingsakkoord. De in 2024 ingevoerde wet verdeelt de opvang van asielzoekers via de provincies over gemeenten. Voor Wassenaar is de huidige opgave 150 mensen.
Gezinnen
In het azc verblijven nu 930 mensen, verdeeld over 173 vakantiehuisjes. Deze zien er vanbuiten charmant uit, met groene kozijnen en rode dakpannen, maar binnen valt op hoe klein (twintig vierkante meter voor vijf volwassenen) en oud (de meeste 35 jaar) ze zijn. Voor een weekendje weg voldoen ze niet, zoals de huisjes op het aangrenzende pretpark, aan de eisen van deze tijd. “Sommige mensen denken dat het hier luxe is, maar dat is het bepaald niet,” zegt Fischer. Slaapkamers met twee bedden en dunne wandjes, een keukenblok, een douche, een eettafel en een bank. Het past allemaal net; de afstand tussen de slaapplaatsen is minimaal, privacy is geheel afwezig. Voor gezinnen is dat minder erg, daarom gaan die met zes mensen in een huisje.
We hebben vooral stabiele plekken nodig, dat is veel beter dan noodopvang
De samenstelling van de bewoners wisselt, vertelt Fischer. “Er zijn veel alleenstaande mannen, maar ook negentig alleenstaande vrouwen, 44 alleenstaande minderjarige vluchtelingen en gezinnen met in totaal 46 kinderen.” Wassenaar wil in de toekomst alleen nog kansrijke gezinnen opvangen, blijkt uit het akkoord. “Dat willen alle gemeenten het liefst, maar ze kunnen er geen invloed op uitoefenen,” reageert een woordvoerder van het COA. “De reden hiervoor is dat we de vluchtelingen die op dit moment een plek nodig hebben, een plek dienen te bieden. We hebben vooral stabiele opvang nodig. Dat is veel beter dan noodopvang, zowel voor de mensen die er verblijven als voor de omgeving.”
Incidenten
“De locatie zelf is geschikt, maar de samenstelling met gezinnen is weg,” licht een woordvoerder van de gemeente toe. “Dat leidt tot leefbaarheidsproblemen en gevoelens van onveiligheid.” In 2025 waren er in Wassenaar meer incidenten waarbij asielzoekers betrokken waren dan een jaar eerder, maar daarbij ging het vooral om overtredingen van de huisregels van het azc. “Zoals roken op de kamer of fietsen op het terrein,” zegt Fischer. De politie noteerde in het dorp zelf enkele geweldsdelicten en verkeersovertredingen, maar uit de openbare cijfers blijkt geen opvallende toename.
Meer opvang is bespreekbaar als we de huisvesting van statushouders kunnen verminderen
Volgens de locatiemanager is de leefbaarheid en veiligheid op en rondom het azc in Wassenaar juist verbeterd sinds de opvang jaarrond is. “Er is rust en mensen krijgen de kans om te aarden.” Werken is sinds kort ook mogelijk voor vluchtelingen die nog geen verblijfsstatus hebben maar hier al wel langer dan zes maanden zijn. “Van de mensen hier hebben er 360 werk buiten het azc en 83 op locatie; nog eens honderd bewoners doen vrijwilligerswerk,” vertelt Fischer. “En 35 inwoners van Wassenaar doen vrijwilligerswerk bij ons, als taalmaatje bijvoorbeeld.” VluchtelingenWerk noemt het azc bij Duinrell ‘een mooi voorbeeld van een locatie waar juist veel goed gaat’.
Druk
Waarom keert Wassenaar zich nu dan toch tegen de huidige opvang? “De druk op en opvattingen over de asielopvang zijn momenteel een landelijke realiteit. De ontwikkelingen die we in Wassenaar zien, zijn daar een lokale uitwerking van,” zegt de COA-woordvoerder. Wat ze daarvan vindt, wil ze niet zeggen. “Wij doen geen politieke uitspraken, we zijn een uitvoeringsinstantie. Maar er is nu wel een tekort aan plekken, dus de vraag is: waar moeten deze mensen dan naartoe?”
Niet naar Den Haag, als het aan Hart voor Den Haag ligt. De grootste partij van de stad is nu bijna drie maanden aan het onderhandelen over een te vormen coalitie, maar een akkoord is nog niet in zicht. Tot nu toe vormt asielopvang, met name de geplande opvang aan de Sportlaan, het struikelblok. Hart voor Den Haag wil daar niets van weten. Andere partijen, zoals D66, waarmee eerdere onderhandelingen spaak liepen, willen zich houden aan de spreidingswet. Den Haag vangt nu een stuk minder vluchtelingen op dan moet (1526 in plaats van 2306).
Onderhandelen
De Wassenaarse coalitie lijkt de smaak van het onderhandelen te pakken te hebben en wil met andere gemeenten om de tafel. ‘Meer opvang is bespreekbaar als we daarmee onze taakstelling voor huisvesting statushouders kunnen verminderen door afspraken te maken met andere gemeenten,’ staat in het samenwerkingsakkoord. Betekent dit dat als Den Haag extra huurwoningen beschikbaar stelt voor statushouders, Wassenaar in ruil daarvoor meer asielzoekers blijft opvangen? “Het college staat open om met elke gemeente in Zuid-Holland in gesprek te gaan,” antwoordt een woordvoerder.
De asielaanvraag van de meeste mensen hier is kansrijk
Het gegil van kinderen klinkt steeds luider op het azc-terrein. Dat blijkt niet te komen uit de achtbanen, maar van kinderen die uit school komen. Ze rennen het terrein op, de meesten met roze rugzakjes. “Ik zei toch dat we ook veel vrouwen en kinderen opvangen?”, zegt Fischer. “De asielaanvraag van de meeste mensen hier is kansrijk.” Er verblijven ook 123 statushouders in afwachting van een huis, waarvan er veertien in Wassenaar zouden moeten komen wonen.
Een overname van statushouders door Den Haag zal niet lekker liggen bij de achterban van Hart voor Den Haag en zal stuiten op praktische bezwaren door het woningtekort. Maar met een uitruil kan de partij mogelijk wel haar verkiezingsbelofte nakomen. Partijleider Richard de Mos was niet bereikbaar voor commentaar op de voorzet van de gemeente Wassenaar.
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
