Minister grijpt niet in bij tekort aan asielopvang in Den Haag

Den Haag telt onvoldoende opvangplekken voor asielzoekers. Het zijn er nu 1720 verdeeld over 11 locaties, waaronder 3 locaties voor 173 alleenstaande minderjarige vluchtelingen. Volgens de spreidingswet zouden dat er voor het eind van het jaar 2260 moeten zijn, inclusief 320 plekken voor asielkinderen. Vooral de opvang van de laatste groep blijkt lastig te organiseren. “Deze jongeren moeten kleinschalig worden opgevangen. Daarvoor zijn vier tot zeven locaties nodig, maar ook begeleiding en onderwijs. Dat is in Den Haag buitengewoon moeilijk,” vertelt de advocaat namens de gemeente. Hij wijst op het tekort aan woonruimte, leraren en klassen voor nieuwkomers. “Den Haag verzorgt bovendien onderwijs voor jongeren die in omliggende gemeenten worden opgevangen.”

Taakstelling

Dat was reden voor het vorige college van burgemeester en wethouders om het verdeelbesluit van de asielminister aan te vechten bij de rechter. Deze oordeelde vorige maand in het voordeel van de minister: het is niet werkbaar om rekening te houden met alle omstandigheden in elke gemeente; Den Haag moet zich aan de taakstelling houden. De gemeente is in hoger beroep gegaan bij de Raad van State. Uit angst dat de minister in de tussentijd zal ingrijpen, bijvoorbeeld door zelf opvanglocaties aan te wijzen, werd gevraagd om schorsing van de eerdere uitspraak.

De tegenpartij is niet te spreken over de rechtsgang van de gemeente Den Haag. “De minister betreurt dat, ook omdat het nieuwe college heeft aangegeven zich aan de spreidingswet en het verdeelbesluit te houden. Schorsen zou betekenen dat er voor Den Haag helemaal geen verplichting meer geldt om asielopvangplaatsen te realiseren. De minister kan dat niet uitleggen aan de andere gemeenten. In meerdere gemeenten speelt grootstedelijke problematiek, maar Amsterdam vangt zelfs 230 extra vluchtelingen op.”

Het ministerie vreest dat ingrijpen door de Raad van State tot nieuwe procedures zal leiden, “terwijl de huidige asielsituatie juist noopt tot actie. De bezettingsgraad bij het COA ligt al lange tijd ruim boven de 100 procent. De verwachting is dat het tekort aan opvangplekken in de zomerperiode en daarna verder zal oplopen.”

Verkiezingsbelofte

“Den Haag maakt het zichzelf lastig,” stelt de advocaat van het ministerie tijdens de zitting. Hij verwijst naar het afblazen van de geplande grootschalige asielopvang aan de Sportlaan door het nieuwe college. Deze schrijft in het coalitieakkoord dat in woonwijken alleen nog kleinschalige opvang mag komen. “Dan wordt het nog moeilijker om die ook voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen te vinden. Maar dat is wel het gevolg van eigen keuzes.”

Wel is het ministerie blij met de start van de opvang van 45 asielkinderen aan de Javastraat vorige week. Het tegenhouden daarvan was een verkiezingsbelofte van Hart voor Den Haag. Omwonenden die vrezen voor overlast en onveiligheid door de opvang, probeerden onlangs tijd te winnen met een kort geding tegen de gemeente, maar zonder resultaat.

“Er is wat wantrouwen over en weer,” concludeert de Raad van State na beide partijen te hebben aangehoord. Toch overtuigt hij de gemeente en het ministerie om tot een compromis te komen, in afwachting van de behandeling van de zaak tegen het verdeelbesluit. Namens de minister wordt beloofd niet in te grijpen bij het uitblijven van voldoende opvangplekken in Den Haag totdat er, naar verwachting in december, een definitieve uitspraak is. Daarop trekt de gemeente het verzoek om schorsing in.

Volgende verdeelronde

“We gaan ervan uit dat het college ondertussen wel doorgaat met het regelen van opvangplekken,” zegt de vertegenwoordiger van het ministerie. Eind dit jaar zal de volgende verdeelronde plaatsvinden; op 1 januari 2027 krijgen gemeenten een nieuwe taakstelling opgelegd.