Zorgelijke hoeveelheid PFAS gevonden aan de Haagse kust, Zuid-Holland meest vervuilde provincie
In het grondwater bij het Zuiderstrand, in de wijk Waldeck en in het Melis Stokepark is PFAS gevonden. Onderzoekers van een recent verschenen rapport over grondwaterkwaliteit noemen dat ‘zorgelijk’.
In Zuid-Holland is op bijna 70 procent van de meetlocaties tot tien meter diep een te hoge PFAS-concentratie in het grondwater aangetroffen. Dat is het hoogste percentage van alle provincies. Opvallend veel overschrijdingen van de PFAS-norm zijn geconstateerd langs de kust, waaronder in en rond Den Haag. Dat komt mogelijk doordat de stoffen zich ophopen in zeeschuim en door de wind landinwaarts worden geblazen en zo in de bodem en het grondwater terechtkomen.
Dit blijkt uit het rapport ‘Grondwaterkwaliteit Nederland 2024’ dat de provincies gezamenlijk hebben opgesteld. In bijna heel Nederland zitten vervuilende stoffen in het grondwater. Op 96 procent van de onderzochte plekken zijn resten gevonden van bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen, medicijnen en PFAS. Vooral PFAS, een groep chemische stoffen die schadelijk kan zijn voor mens en natuur, is op vrijwel alle locaties aangetroffen. Na Zuid-Holland zijn Overijssel (bijna 60 procent) en Utrecht (meer dan 50 procent) de meest vervuilde provincies.
Ver boven norm
De locaties waar vervuilende stoffen in het grondwater zijn aangetroffen, zijn te bekijken via een interactieve kaart op www.waterkwaliteitsportaal.nl. Op de kaart zijn drie plekken in Den Haag te zien waar PFAS is aangetroffen. Zo zit er PFAS in het grondwater bij het Zuiderstrand tussen strandslag 7 en strandslag 8, nabij strandpaviljoen Millers Beach. De hoeveelheid PFAS die daar is aangetroffen, overschrijdt meer dan tien keer de Europese norm. De tweede locatie is nabij een voetbal- en basketbalkooi tussen de Oude Haagweg en de Jules Massenetstraat in de wijk Waldeck. Ook daar ligt de gemeten hoeveelheid PFAS ver boven de toegestane Europese waarde. Ten slotte is in het Melis Stokepark PFAS aangetroffen, maar daar liggen de waarden nog wel ‘onder de norm’.
PFAS kan effect hebben op het immuunsysteem en cholesterol in het bloed
Ook in de omgeving van Den Haag is PFAS gevonden, zoals in Voorburg-West. De PFAS bevindt zich dicht bij de kruising van de Prinses Mariannelaan en de Fonteynenburghlaan, waar ook twee kinderopvangcentra zitten. In het centrum van Leidschendam is PFAS aangetroffen in de Dokter van Zeelandstraat, een straat in de nieuwbouwwijk Voorburgskwartier. In beide gevallen overschrijdt de hoeveelheid aangetroffen PFAS de Europese norm.
Klik op de afbeelding om de interactieve kaart te bekijken.
Immuunsysteem
Het RIVM schrijft dat PFAS onder meer effect kan hebben op het immuunsysteem en cholesterol in het bloed. Ook kan het nier- en teelbalkanker veroorzaken. Dieren kunnen PFAS binnenkrijgen via het gras of voer dat ze eten. Eerder bleek al dat Nederlandse hobbykipeieren hoge concentraties PFAS bevatten.
Het rapport is in opdracht van de provincies opgesteld door adviesbureau Arcadis, met als doel te laten zien waar schadelijke stoffen voorkomen zodat de provincies kunnen ingrijpen, bijvoorbeeld door het terrein te saneren. Omdat PFAS vrijwel overal is aangetroffen, dreigt Nederland niet meer te voldoen aan de Europese waterkwaliteitsdoelen, schrijven de onderzoekers in het rapport. Zij noemen de aanwezigheid van PFAS ‘zorgelijk’, omdat deze stoffen lastig te verwijderen zijn en zich makkelijk verspreiden. Eind september riepen de provincies en gemeenten het kabinet op om een nationaal coördinator PFAS in te stellen. Ook pleiten zij voor een Europees verbod op PFAS.
De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
