Vrouwen eisen de straat op: ‘We claimen de ruimte die we verdienen’
De gruwelijke moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude heeft de Haagse Danique de Jong ertoe gezet een massale campagne te voeren voor veiligheid voor vrouwen op straat.
Wie deze dagen ook maar één voet buiten de deur zet, kan er niet omheen. Op billboards in binnensteden, in stationshallen en langs autowegen trekt een boodschap in felgele letters de aandacht: ‘Wij eisen de nacht op. Laat vrouwen veilig thuiskomen’. De grootschalige campagne is ontstaan na de gruwelijke moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Zij werd vorige week na het uitgaan in Amsterdam onderweg naar huis om het leven gebracht. De 22-jarige verdachte is eind vorige week aangehouden en wordt ook verdacht van een ernstig zedendelict een week eerder.
Initiatiefneemster is de Haagse campagnestrateeg Danique de Jong (29). Zij startte de actie met een duidelijk doel. ‘Wat we ook dragen, waar we ook zijn, hoe laat het ook is: laat vrouwen veilig thuiskomen’, staat op het crowdfundingplatform. Het streefbedrag van 12.000 euro om de campagne mee te financieren, werd binnen enkele dagen al ruimschoots overschreden. Inmiddels is er meer dan een half miljoen euro opgehaald. Ook kreeg De Jong de advertentieruimte gratis aangeboden.
Iedere vorm van geweld kan altijd gemeld worden bij de politie
Door de grote stroom aan donaties en aandacht heeft ze de doelen breder getrokken. De actie moet, naast bewustwording, ook concrete hulp bieden en ‘fungeren als vliegwiel om de impact van bestaande organisaties te vergroten’. Met een team van vrijwilligers en experts werkt ze aan plannen voor na de campagne. Haar perswoordvoerder: “We hebben ruim tweeduizend reacties gehad van mensen met ideeën. Van speciale apps en vrouwentaxi’s tot voorlichting op middelbare scholen. Heel bijzonder dat mensen zo onwijs betrokken zijn.” Om te focussen op het nieuwe plan praat De Jong voorlopig niet zelf meer met de media.
Onveilig
In Den Haag komt geweld tegen vrouwen ‘helaas nog steeds vaak voor’, zegt een woordvoerder van de politie, maar ‘betrouwbare, eenduidige cijfers’ ontbreken. “De registratie van geweldsincidenten (zoals mishandeling of bedreiging) is moeilijk te interpreteren; er is geen directe ‘knop’ die aangeeft dat het om geweld tegen vrouwen gaat in publieke ruimtes”. Er zijn agenten die gespecialiseerd zijn in de aanpak van geweld tegen vrouwen, die ook hun collega’s trainen. De woordvoerder benadrukt dat ‘iedere vorm van geweld altijd gemeld kan worden bij de politie’.
Onderzoeksplatform Pointer maakte in 2024 samen met het AD een interactieve kaart met plekken waar vrouwen zich onveilig voelen. In Den Haag blijkt station Hollands Spoor de locatie met het laagste gevoel van veiligheid, gevolgd door het grasveld tegenover het Centraal Station (CS, tegen de Prinsessegracht aan) en het Zuiderpark. Naar de veiligheidsbeleving rondom station Hollands Spoor heeft de gemeente een onderzoek uitgevoerd, waarvan de resultaten volgende maand bekend worden.
Vijftig jaar geleden vroegen vrouwen al om een veilige nacht
In Rotterdam heeft eerder een vergelijkbaar onderzoek plaatsgevonden, waarvan de uitkomsten ‘erg vergelijkbaar zijn met het Haagse onderzoek’. Dat schreef het college begin april in reactie op vragen van raadslid Marije Mostert (D66) over de veiligheid van vrouwen op straat. Om onveilige situaties te voorkomen, sluiten jonge vrouwen in Rotterdam-Zuid ‘zich zoveel mogelijk af van de sociale omgeving’, bijvoorbeeld door strak voor zich uit te kijken en te doen alsof ze met hun mobiele telefoon aan het bellen zijn. Ook begeven ze zich zo min mogelijk in hun eentje in de publieke ruimte.
Dolle Mina’s
Onder hetzelfde motto ‘Wij eisen de nacht op’ organiseren de Dolle Mina’s komende zaterdag een protestmars in Den Haag. De feministische actiegroep maakte op 23 januari jongstleden haar comeback, precies 55 jaar na hun eerste actie. Sinds juni heeft de beweging ook een Haagse tak. “Veel thema’s van toen zijn nu weer actueel,” zegt Isabel Bos, gemeenteraadslid voor GroenLinks en lid van de Haagse Mina’s. “We zetten ons in voor abortus, gelijke zorg en het dichten van de loonkloof.”
Bijna vijftig jaar geleden werden al marsen georganiseerd voor een veilige nacht: de zogenoemde ‘heksennachten’. De eerste vond plaats in oktober 1975 in Philadelphia (VS) na de moord op microbiologe Susan Alexander Speeth, die ’s nachts dicht bij haar huis werd neergestoken. Onder de slogan ‘Take Back the Night’ gingen vrouwen destijds massaal de straat op; de beweging verspreidde zich daarna snel naar Nederland en de rest van Europa. “Toen al vroegen vrouwen aandacht voor een veilige nacht. Het laat zien dat we nog steeds veel stappen te maken hebben,” zegt Bos.
Zaterdag begint de mars om 20.30 uur, bewust bij zonsondergang, symbool voor het vallen van de nacht. Vanaf de Laan van Reagan en Gorbatsjov, tegenover CS, wordt een route gelopen langs de randen van het centrum. “Ik hoop dat iedereen daarna het nachtleven ingaat en letterlijk opeist waar we voor staan,” zegt Bos. “Door samen de straat op te gaan, claimen we de ruimte die we verdienen en waar we net zoveel recht op hebben als mannen.”
De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
