Veel ambities, weinig nieuwe betaalbare huurwoningen
Ondanks de grote bouwambities van het college en de woningcorporaties neemt het aandeel sociale huurwoningen in de stad verder af. Dat blijkt uit recent landelijk onderzoek.
Met regelmaat worden er omvangrijke bouwplannen aangekondigd door woningcorporaties of het college van B en W. Zo heeft corporatie Haag Wonen onlangs een project overgenomen voor de realisatie van 250 woningen, terwijl Staedion recent een groot bouwproject van 570 woningen heeft afgerond, waarvan 222 bestemd zijn voor de sociale huursector. Begin dit jaar meldde het stadsbestuur dat er dit jaar ’1450 betaalbare woningen worden bijgebouwd’. Ondanks deze toevoegingen en de ambitieuze doelstelling van het college blijft het aandeel van de woningcorporaties in de totale woningvoorraad afnemen. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek van stadsgeograaf Cody Hochstenbach dat vorige week werd gepubliceerd.
De daling van het aantal sociale huurwoningen doet zich al decennialang in heel Nederland voor. In Den Haag bedroeg het aandeel sociale huur in 2009 nog 36 procent, maar inmiddels is dit gedaald tot 30 procent. Daarmee bevindt de stad zich vrijwel op de ondergrens van de gewenste norm. Volgens Hochstenbach is dit extra zorgwekkend voor grote steden als Den Haag, waar de vraag naar sociale huurwoningen traditioneel hoger ligt en de wachtlijsten structureel langer zijn.
Een goed functionerende stad biedt plek aan nieuwkomers met een lager inkomen
Hochstenbach: ‘Grotere steden zijn van oudsher de plekken waar lagere inkomensgroepen een plek proberen te vinden. Steden bieden namelijk werkgelegenheid en de kans op opwaartse sociale mobiliteit. Dit staat ook wel bekend als de roltrapfunctie van een stad. Een goed functionerende stad biedt daarom plek aan nieuwkomers met een lager inkomen.’
Nettogroei
Een van de belangrijkste belemmeringen voor nieuwbouw in Den Haag is de hoge bevolkingsdichtheid, waardoor de beschikbare ruimte schaars is. Daarnaast wordt de gemeente geconfronteerd met stijgende bouwkosten en rentelasten, waardoor businesscases voortdurend moeten worden herzien. Uit een voortgangsrapportage van eerder dit jaar blijkt bijvoorbeeld dat er in 2024 slechts 1.100 woningen zijn gerealiseerd, terwijl de doelstelling op 1.200 lag. Het college erkent bovendien dat er nog aanzienlijke stappen nodig zijn om de ambitieuze doelstelling van 4.000 nieuwe woningen per jaar te kunnen verwezenlijken.
Om alle ambities te realiseren is structurele overheidssteun nodig
Tegelijkertijd slopen en verkopen woningcorporaties ook een groot aantal woningen, schrijft Hochstenbach. Hierdoor valt de feitelijke groei van de woningvoorraad nog lager uit dan de bouwambities doen vermoeden. In de Nationale Prestatieafspraken is bijvoorbeeld vastgelegd dat woningcorporaties tussen 2025 en 2035 weliswaar 272.000 sociale huurwoningen willen realiseren, maar in dezelfde periode ook 140.000 woningen zullen slopen of verkopen, aldus Hochstenbach. Daarom beveelt hij aan meer nadruk te leggen op de nettogroei van de woningvoorraad in plaats van uitsluitend op de aantallen nieuwbouwwoningen.
Overheidssteun
Volgens Hochstenbach zal het aandeel sociale huurwoningen blijven krimpen als het huidige beleid niet wordt gewijzigd. De kern van het probleem ligt volgens hem in de financiële beperkingen die de corporaties worden opgelegd, waardoor zij onvoldoende in staat zijn om zowel nieuwe woningen te realiseren als hun bestaande bezit te verduurzamen. ‘Om alle ambities qua aanbod, kwaliteit en beschikbaarheid te realiseren is structurele overheidssteun nodig,’ concludeert Hochstenbach.
De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
