Ten onrechte veroordeelde verpleegkundige Lucia de Berk (63) overleden

Dat heeft haar familie bekendgemaakt via advocaat Stijn Franken. De zaak ‘Lucia de B’ geldt als een van de grootste gerechtelijke dwalingen uit de Nederlandse geschiedenis. Ze werd in 2001 opgepakt voor zeven vermeende moorden en drie pogingen tot moord in onder meer het Juliana Kinderziekenhuis in Den Haag. Ze werd in 2003 veroordeeld tot levenslang, een vonnis dat zowel in hoger beroep als door de Hoge Raad werd bevestigd. Er zat ook nog tbs bij, maar dat werd er op last van de Hoge Raad afgehaald.

In de zaak ontbraken directe bewijzen. Maar volgens het Openbaar Ministerie had De Berk opvallend vaak dienst tijdens het overlijden van een patiënt en had ze leugenachtige verklaringen afgelegd. Bij de bewezenverklaring werd een vorm van kansberekening gebruikt. De patiënten inclusief een baby waren allemaal ernstig ziek. De rechters en het OM kwamen tot de conclusie dat De Berk ze met een overdosis medicijnen om het leven had gebracht en dat er geen andere doodsoorzaak kon zijn.

De dood van de baby

Later rezen bij experts steeds meer twijfels, zowel over de kansberekening als over de dood van de baby, waarmee de zaak begon. Die zou niet onnatuurlijk zijn geweest. De felste verdedigers van De Berk waren verpleeghuisarts Metta de Noo en haar broers, de wetenschapstheoreticus Ton Derksen en de econoom Bram Derksen. Ook schrijver Maarten ’t Hart was van mening dat het gehanteerde principe van het ‘schakelbewijs’ en de kansberekening niet deugden.

Het kwam tot een herzieningsverzoek bij de Hoge Raad. In 2008 oordeelde die dat de zaak over moest. In 2010 volgde de definitieve vrijspraak. De Berk had toen 6,5 jaar in de gevangenis gezeten. Kort na de uitspraak bood Harm Brouwer, de hoogste baas bij het OM, zijn excuses aan. De Berk ontving een schadevergoeding van 45.000 euro van haar ex-werkgever, het Haga Ziekenhuis. Ook van justitie kreeg ze een schadevergoeding, maar de hoogte daarvan is nooit bekendgemaakt.

Na de vrijspraak kwam haar boek ‘Lucia de B. Levenslang en tbs’ uit bij de Arbeiderspers. Vier jaar later volgde de film ‘Lucia de B.’ Actrice Ariane Schluter speelde daarin de hoofdrol. De Berk verleende haar medewerking aan de film. Ze zei erover, verwijzend naar mensen die nog altijd twijfelden: “Ik hoop dat deze film er vooral aan bijdraagt dat dat soort mensen toch beter gaat beseffen wat er echt is gebeurd, en dat mij geen enkele blaam treft.”

De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.