Formatiegesprekken hervat onder leiding van Aboutaleb
Alle partijen in de gemeenteraad gaan opnieuw in gesprek met verkenner Ahmed Aboutaleb. In de raadsvergadering viel donderdag de verzoenende toon tussen D66 en Hart voor Den Haag op, maar voorlopig lijkt een coalitie van die laatste partij met VVD, CDA en Denk het meest voor de hand te liggen.
Aboutaleb was donderdag aanwezig in de gemeenteraad om een toelichting te geven op de formatieonderhandelingen. Hart voor Den Haag diende een motie in die de verkenner Aboutaleb oproept om verder te onderzoeken welke partijen een meerderheid kunnen vormen voor een nieuwe coalitie. De motie werd unaniem aangenomen. “Met mijn ondersteuning (assistent, red.) heb ik een schema gemaakt waarmee ik vrijdag om 9:00 uur wil beginnen. Daarom wil ik u als raad vriendelijk verzoeken om uw agenda de komende dagen vrij te houden,” aldus de verkenner.
Eerder sprak Aboutaleb alle partijen op 27, 28 en 30 maart. Daarna vroeg hij D66 om in gesprek te gaan met Hart voor Den Haag. Die gesprekken, die buiten de verkenner om en in de informele sfeer plaatsvonden, liepen uiteindelijk tot niets uit.
‘Liefdesverklaring’
Tijdens het debat over de formatieonderhandelingen voerden alle partijen het woord. Alleen Forum voor Democratie ontbrak. Richard de Mos (Hart voor Den Haag) opende het debat en benadrukte dat de keuze voor Aboutaleb als verkenner niet vanzelfsprekend was voor zijn achterban. “Maar we hebben dit gedaan om te laten zien: we menen het, we willen bruggen bouwen.” De Mos sprak de afgelopen weken ‘meerdere keren’ met Yousef Assad van D66. “Dat was serieus en in goede sfeer. Geen haat en geen nijd. Op andere dossiers werken we samen, dat zal je vandaag ook zien (Hart voor Den Haag en D66 dienden gezamenlijk meerdere moties in, red.). Dat is pure winst.”
Het lijkt nu bijna een liefdesverklaring aan de heer Assad
De gesprekken liepen spaak op de kwestie rond de Sportlaan, waar woonruimte komt voor asielzoekers en andere kwetsbare groepen. Hart voor Den Haag wilde het onderwerp van de raadsagenda halen, maar D66 weigerde daarmee in te stemmen. Ook stelde D66 voor om bij de gesprekken een tweede formateur naast Aboutaleb te plaatsen. “Daarin verschilden wij van inzicht. Wij concludeerden daarom dat een samenwerking lastig gaat. Er is voor nu onvoldoende basis om verder te praten,” aldus De Mos.
De opvallend positieve toon tussen De Mos en Assad tijdens de raadsvergadering leidde tot vragen bij andere raadsleden, omdat in eerdere persberichten na het vastlopen van de gesprekken juist stevige kritiek over en weer klonk. “Het lijkt nu bijna een liefdesverklaring aan de heer Assad. Is dit ‘playing hard to get’? Welk spel speelt De Mos?”, vroeg Robert Barker (Partij voor de Dieren).
We werden geconfronteerd met een harde voorwaarde, vandaar de verbijstering.
Even later lichtte De Mos toe hoe het contact na het meningsverschil verliep. “Ik zei: ‘Yousef, we liggen te ver uit elkaar’. En hij zei ‘Prima, heb je een persbericht klaarstaan?’, ‘Ja, dat heb ik.’ En dat heb ik hem gewoon laten lezen.” Deze openbaring leidde tot nog meer vragen bij de raadsleden, omdat in het persbericht van D66 stond dat zij ‘verbijsterd’ waren over het ‘abrupt’ beëindigen van de gesprekken.
Assad: “Aboutaleb deed een dringend beroep op onze fractie. In het belang van de stad waren we bereid om over onze schaduw heen te stappen. Dit is door Hart voor Den Haag niet beantwoord met een open gesprek. Mijn fractie kreeg te horen dat dit gesprek pas mogelijk was als wij het debat over de Sportlaan controversieel zouden verklaren. We kunnen aan de onderhandelingstafel daar prima over onderhandelen, maar ik ga niet van tevoren zo’n belangrijk voorstel naar de lange baan schuiven. We werden geconfronteerd met een harde voorwaarde, vandaar de verbijstering.”
VVD, CDA en Denk
De Mos gaf verder aan ook ‘informeel koffie te hebben gedronken’ met VVD, CDA en Denk omdat die partijen inhoudelijk dichter bij Hart voor Den Haag zouden liggen. Uit recent geopenbaarde gespreksverslagen met verkenner Aboutaleb blijkt dat deze partijen zich voorzichtig positief hebben uitgelaten over een deelname aan een coalitie met Hart voor Den Haag. Zo is er bij het CDA ‘bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen’, spreekt de VVD over ‘omstandigheden’ waaronder zij ‘bereid is tot gesprek’ en noemt Denk een samenwerking met Hart voor Den Haag, CDA en VVD een ‘realistische combinatie’.
Toch stelden de partijleiders van CDA, VVD en Denk tijdens het debat kritische vragen aan Hart voor Den Haag. Nur Icar (Denk) vroeg De Mos om opheldering: “Iedereen vraagt zich af wat u bedoelt met ‘voor nu’ stoppen de gesprekken. Zijn de gesprekken met D66 gestopt?”. Lotte van Basten Batenburg (VVD) zei: “Ik hoor De Mos ook ‘helaas’ zeggen. Is het dan niet zonde om dit prille geluk met D66 weg te gooien? Dit kan het begin van een relatie zijn waarbij je elkaar moet vasthouden en opzoeken.” Kavish Partiman (CDA): “Er wordt een hand gereikt naar mij en twee andere partijen. Wij willen weten waar we aan toe zijn.”
Assad en ik zijn heel volwassen uit elkaar gegaan
De Mos zei daarop de deuren naar D66 ‘niet helemaal dicht te willen gooien’, maar vooral te streven naar een ‘stabiel stadsbestuur’. Dat zou meer voor de hand liggen met VVD, CDA en Denk. De Mos: “Assad en ik zijn heel volwassen uit elkaar gegaan. We hebben elkaar nog twee kussen gegeven,” zei hij met een knipoog. Assad liet op zijn beurt weten niet opnieuw in gesprek te willen met Hart voor Den Haag ‘voordat de voorkeursvariant met Denk, CDA en VVD is verkend’. De Mos herhaalde tijdens het debat zijn handreiking aan die partijen: “Ik hoop dat de verkenner een nieuw liefdespad kan verzinnen, met rozenblaadjes op de weg.”
‘No go’
Aboutaleb heeft uit de eerdere gesprekken inmiddels een beeld van de voorwaarden die de partijen stellen. Voor Denk is een ‘anti-islam sentiment’ in het coalitieakkoord een absolute ‘no go’ en is er geen ruimte voor ‘discussie over grondreservering voor de islamitische begraafplaats in de Vlietzone’. Het CDA wil dat het coalitieakkoord binnen de ‘kaders van de wet’ blijft, waarmee impliciet wordt verwezen naar het standpunt van Hart voor Den Haag om alle asielopvanglocaties in de stad te sluiten.
De VVD noemt de onderlinge verhoudingen een ‘aandachtspunt’ en wil daarom dat er een einde komt aan het ‘gedoe in het stadhuis’. Ook wil de partij snel duidelijkheid over de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) van De Mos. Als die uitblijft vanwege zijn veroordeling voor schending van het ambtsgeheim, zou dat problemen kunnen opleveren voor een wethouderspositie.
De gemeenteraad wordt binnen twee weken geïnformeerd over de uitkomsten van de nieuwe gesprekken met Aboutaleb. De gesprekken starten vandaag en duren tot en met maandag.
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse politieke artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
