Column: De huisjesmelker wordt hospita
Nieuwe regels moeten woningsplitsing en hospitaverhuur gemakkelijker maken. Maar die ‘betere benutting van de woningvoorraad’ dreigt wijken met een gunstige leefbaarheid te vertimmeren tot dichtbevolkte buurten, schrijft columnist Christiaan Weijts.
Zo snel kan het gaan. Vier jaar geleden heetten ze nog ‘vastgoedcowboys’, de investeerders die van straat tot straat trokken. Opkopen, opsplitsen, doorverkopen. Dat was de enige taal van hun cynische western.
Uit iedere vloeroppervlakte moest het maximale rendement worden gewrongen. ‘Verkamering’ was iets tussen scheldwoord en diagnose in. Asociale afbraak door een kwaadaardige vorm van roofkapitalisme. De gemeente stelde er paal en perk aan.
Nu is diezelfde verkamering omgedoopt tot ‘betere benutting van de woningvoorraad’. Nu is het plots een daad van solidariteit in tijden van woningnood. Co Engberts, de nieuwe wethouder volkshuisvesting, wil de regels namelijk gaan versoepelen. Woningsplitsing en kamerverhuur moeten gemakkelijker worden. Om dit te verkopen legt hij in zijn plannen de nadruk op de ouderwetse ‘hospita’. Nu mag die nog maar één huurder in huis nemen. Straks is dat een huishouden erbij.
Je stelt je er een gezellige tante bij voor die de huurder opwacht met een kopje thee
De huisjesmelker verliest langzaam terrein aan de hospita, dat dickensiaanse personage dat in alles de tegenpool is van de cowboy. Je stelt je er een gezellige tante bij voor die de huurder opwacht met een kopje thee. Maar onder de theemuts schuilt natuurlijk alsnog een kleine particuliere verhuurder.
Vier jaar geleden was het gemeentebeleid nog doordesemd van wantrouwen. Toen waren het óók – en juist – de woningen in het ‘middeldure segment’ waar de verkamering een halt moest worden toegeroepen. Nu mag het alleen in wijken die twee keer achter elkaar ‘goed’ tot ‘uitstekend’ scoorden op de Leefbarometer. Het beleid moest het gewone wonen beschermen. Portieken moesten portieken blijven, en niet veranderen in pensionnetjes. In dezelfde buurten geldt nu juist: een hoge score op de Leefbarometer? Geknipt voor verkamering!
Zelf woon ik in zo’n buurt die een 8,1 blijkt te scoren op ‘prettig wonen’ (Bomen- en Bloemenbuurt). Op deze zomeravonden – waarop je met de balkondeuren open moet slapen – merk ik al hoe gezellig het is op de balkons aan de verkamerde en gesplitste overkant, waar je verschillende Oost-Europese talen kunt onderscheiden, vermengd met die van studenten voor wie het zomerreces is ingegaan.
Zo wordt een landelijke wooncrisis afgewenteld op bewoners die maar moeten inschikken
Dat gaan er dus nog meer worden in de omgeving. Er zijn hier best wat ouderen die in hun eentje achterblijven in een heel huis. Je zou zeggen: stimuleer de doorstroom naar goede seniorenwoningen, en bouw daar genoeg van bij. Maar Engberts ziet blijkbaar het liefst dat die ouderen nu een heel gezin opnemen. De Belastingdienst doet ook gezellig mee, vertelt de wethouder in de media. Inkomsten tot 6300 euro hoef je niet eens op te geven. Dus 525 euro per maand. Daarvoor wil je als hospita ’s avonds toch best rondgaan met een kratje bier?
Wat is de gedachte? Dat uiteindelijk ook die goede en uitstekende wijken zijn vertimmerd tot ze het niveau van ‘matig’ hebben? Het beter benutten van de woningvoorraad komt in de praktijk neer op een permanente verdichting. Zo wordt een landelijke wooncrisis afgewenteld op bewoners die maar moeten inschikken.
Natuurlijk, er is woningnood, snel bouwen lukt niet, maar de reflex om dan maar alles op te rekken – van 5 procent naar 10 procent verkamering, van één naar zeven huurders – is zorgelijk. Ik bedoel: er is ook nog altijd leegstand. Die bedraagt ook nog zo’n 5 procent van de totale woonvoorraad.
Hospitaverhuur klinkt als een knusse tijdelijke oplossing, maar als je maar lang genoeg improviseert, wordt het de status quo. Als woningen veranderen in voorzieningen, wordt er in grote delen van de stad niet meer in buurten samengeleefd, maar domweg naast elkaar geslapen. Oké, ook dat is wonen. Maar ‘goed’ of ‘uitstekend’ zal niemand het durven noemen.
De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
