Opvallend veel vrouwen van kleur op de kieslijst: ‘Wij eisen onze plek op’
Opvallend veel vrouwen met een migratieachtergrond hebben zich kandidaat gesteld voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart, ondanks én vanwege de drek die ze over zich heen krijgen. “Wij eisen onze plek op.
“Wij hadden graag iemand van kleur in onze top drie gehad, maar dat is niet gelukt,” vertelt Robin Smit. Het blijkt zelfs niet gelukt bij de eerste tien kandidaten van zijn Partij voor de Dieren, een van de twintig politieke partijen die vorige week hun kandidatenlijst indienden bij het centraal stembureau van de gemeente. Zelf heeft Smit zich niet opnieuw verkiesbaar gesteld. “Ik ben gewoon op,” geeft de fractievoorzitter als reden. Hij wijt dat aan de hoge werkdruk die nauwelijks ruimte laat voor een privé- of gezinsleven, ‘toxische’ verhoudingen op het stadhuis, de machocultuur in de gemeenteraad en online haat.
Als raadslid ben je publiek bezit, vaak met beledigingen en zelfs bedreigingen tot gevolg, zo vertelden Haagse fractievoorzitters eerder in deze krant. Volgens hen hebben alle politici steeds vaker te maken met verbale agressie, maar treft het in het bijzonder vrouwen met een migratieachtergrond.
Wij trekken activisten, die zijn het gewend om veel shit over zich heen te krijgen
Toch is het andere partijen wel gelukt om mensen uit deze groep op hun lijst te krijgen. “We moeten eerder mensen teleurstellen dan dat er te weinig animo is,” liet Richard de Mos van Hart voor Den Haag vorig jaar al weten. In de top tien van de kandidatenlijst van zijn partij staan drie mensen met een migratieachtergrond, allemaal mannen. Bij de Haagse Stadspartij (HSP) heeft het andere geslacht het voor het zeggen: de hele top vijf bestaat uit vrouwen van kleur. “Wij trekken activisten, die zijn het gewend om veel shit over zich heen te krijgen,” verklaart lijsttrekker Fatima Faïd de animo. “We willen niet dat onze dochters dat ook moeten meemaken,” zegt Ahlam Benali, nummer 2 op de HSP-lijst, die zij ‘een statement’ noemt. Dat andere kandidaten hierdoor zijn afgehaakt, zegt wat haar betreft genoeg. “Er is iets aan het bewegen: wij eisen onze plek op.”
Ahlam Benali (36), Haagse Stadspartij, nummer 2 ‘Ik kan niet vanaf de zijlijn blijven toezien hoe anti-moslimracisme toeneemt’
Afspiegeling
Het stemgedrag verschilt doorgaans extreem tussen wijken in de meest gesegregeerde stad van Nederland. Meer dan de helft van de Hagenaars is geboren in het buitenland of heeft ouders die daar geboren zijn. Dat maakt dat politieke partijen die een afspiegeling willen zijn van de stad bij de gemeenteraadsverkiezingen graag kandidaten met een migratieachtergrond op hun kieslijst hebben. “Als er maar vijf van de vijftig van kleur zijn, dan is dat niet representatief,” stelt Yousef Assad, fractievoorzitter en lijsttrekker van D66. “Wij willen talent, dus ook talentvolle Hagenaars van kleur, vrouwen, mensen met een gezin, jongeren en ouderen.”
Er wordt online gezegd dat ik de stad wil islamiseren als ik me uitspreek tegen moslimdiscriminatie
Laten dat nou net de groepen zijn voor wie de nadelen van het raadswerk zwaar wegen. Uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden bleek in 2022 dat 45 procent van de zittende raadsleden hun gemeenteraad geen goede afspiegeling vindt van de lokale samenleving, door een tekort aan mensen met een beperking, mensen met een migratieachtergrond, LHBTIQ+’ers en jongeren. Jongeren die belangstelling hebben, zouden afhaken als ze horen wat de vergoeding is. Ook zeiden raadsleden met een migratieachtergrond, vrouwen en jongeren dat ze zich niet altijd geaccepteerd voelen door burgers, raadsleden van andere partijen of de burgemeester en wethouders.
Hera Butt (37), GroenLinks-PvdA, nummer 3 ‘Ik vind het belangrijk om een stoel aan tafel hebben’
Moslima
GroenLinks-raadslid Hera Butt is de enige moslima in de huidige Haagse gemeenteraad. Ze voelt zich er welkom, maar op sociale media is het een ander verhaal. “Daar heb ik gelezen wat sommige mensen met mijn lichaam willen doen, soms geïllustreerd met foto’s van een bebloede vrouw,” vertelt de dochter van Pakistaanse ouders. “Er wordt online ook wel gezegd dat het gevaarlijk is dat ik me uitspreek voor vluchtelingen en dat ik de stad wil islamiseren als ik me uitspreek tegen moslimdiscriminatie. Dat vind ik jammer, omdat ik me als raadslid juist inzet voor de democratie.”
Voornamelijk jongeren en vrouwen die te lang zijn weggezet accepteren niet langer dat er óver hen wordt gesproken
Butt is naar eigen zeggen zo’n dertig uur per week bezig met het raadswerk, naast haar dertigurige werkweek als jurist. “En als er daarbovenop een spoeddebat is, sta ik ook klaar. Politiek houdt nooit op.” Het raadslid weet zelf ook niet van ophouden; ze is de nummer 3 van fusiepartij GroenLinks-PvdA bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. “Ik vind het belangrijk om een stoel aan tafel te hebben. Dat ik geregeld van stadsgenoten, voornamelijk (jonge) vrouwen waaronder moslima’s, hoor dat ze zo blij zijn dat ik er zit, dat geeft me de power om door te gaan.”
Ayşe Kaya (37), Denk, nummer 3 ‘Ik ben een geëmancipeerde vrouw die stevig in haar schoenen staat en er wil zijn voor mensen die zich minder gehoord voelen’
Kesia Watson (33), CDA, nummer 4 ‘Ik wil verandering en ben bewogen met mensen die willen meebewegen’
Successen
“Steeds meer mensen voelen dat ze zich politiek moeten laten horen,” merkt fractievoorzitter Adeel Mahmood van Denk. Hij is de nummer 2 bij de komende verkiezingen, achter wethouder Nur Icar. “Voornamelijk jongeren en vrouwen die te lang zijn weggezet accepteren niet langer dat er óver hen wordt gesproken. Ze willen verantwoordelijkheid nemen en zich niet langer stilhouden.” Dat geldt ook voor de Turks-Koerdische Ayşe Kaya, nummer 3 op de Denk-lijst, die voor meer dan de helft uit vrouwen bestaat. “Ik focus graag op verbetering,” zegt ze. “Denk heeft het afgelopen jaar veel successen geboekt, zoals gratis openbaar vervoer voor kinderen, de komst van een islamitische begraafplaats en budget voor de vernieuwing van het Paul Krugerplein. Ik wil die vooruitgang helpen doorzetten.”
Ahsen Baser (26), D66, nummer 5 ‘Ik voel me moreel verplicht om iets te doen aan het veelkoppige monster dat kansenongelijkheid is’
CDA en D66 hebben naast hun mannelijke lijsttrekkers, Kavish Partiman en Yousef Assad, ook vrouwen met een migratieachtergrond hoog op de lijst staan. Zo zijn daar Kesia Watson en Meverly Adjhei Benjamin, respectievelijk de nummers 4 en 7 van het CDA. En op plek 5 en 8 van de kandidatenlijst van D66 staan Ahsen Baser en Shakira van Steenis. Laatstgenoemde heeft een Surinaams-Hindoestaanse moeder, maar wil niet als boegbeeld dienen voor ‘vrouwen van kleur’: “Ik ben bruin, maar doe juist mijn best om niet alleen maar zo gezien te worden. Dan denk ik: kijk liever naar mijn prestaties.”
Meverly Adjhei Benjamin (33), CDA, nummer 7 ‘Als er nare dingen over me worden gezegd, dan denk ik: ik ga het tegendeel bewijzen’
Onze lijst is gewoon hoe de gemiddelde schoolklas in Den Haag eruitziet
Van Steenis’ partijgenote laat zich juist graag voorstaan op haar Russisch-Tataarse en Koerdisch-Turkse afkomst. “Ik ben daar trots op, ook al heeft het me allemaal omgekeerde vinkjes opgeleverd,” zegt de 26-jarige Baser, die als kind de dupe werd van de toeslagenaffaire. Ook Sofia Tsitsouashvili, met 38 jaar de uitzonderlijk jonge lijsttrekker van ouderenpartij 50Plus, en haar 19-jarige zoon, die eveneens op de lijst staat, werden slachtoffer van de toeslagenaffaire. Waarschijnlijk door hun achternaam, net als Baser: “Ik had mijn naam en postcode niet mee. Als deze nu een zijdeur voor me openen, kom ik graag binnen om de hoofdingang open te gooien voor wie na mij komt.”
Shakira van Steenis (45), D66, nummer 8 ‘Ik heb een staat van dienst waarmee ik een positieve bijdrage kan leveren’
Sofia Tsitsouashvili (38), 50Plus, nummer 1 ‘Ik ben een van de toeslagenouders, waarschijnlijk door mijn Georgische achternaam, maar de slachtofferrol past mij niet’
Frustratie
En toen opeens was daar Drerrie voor Den Haag, een heel nieuwe lokale partij bestaande uit jongeren met een migratieachtergrond die het zat zijn om als (integratie)probleem te worden weggezet. De naam mag dan ludiek zijn (Drerrie is uit het Marokkaans voortgekomen straattaal voor ‘vriend’ of ‘broer’), de kandidaten en hun standpunten zijn bloedserieus. “We hebben niet geselecteerd op afkomst. Dit is gewoon hoe de gemiddelde schoolklas in Den Haag eruitziet: een mix van Somalisch tot Maleisisch,” aldus de 30-jarige lijsttrekker Mohammed el Baroudi. “Wij hebben deze partij opgericht uit frustratie om de hatelijke politiek in Nederland. Daar hebben witte jongeren net zo goed last van, want zij worden tegenover anderen geplaatst. Het zijn hun klasgenoten en vrienden die worden zwartgemaakt.”
Wat ik hoop te bereiken, is een stad waarin iedereen zichzelf kan zijn en zich thuis voelt
Dat dit ook de jongeren op de kandidatenlijst te wachten staat, realiseren ze zich maar al te goed. “Onderschat niet wat we over ons heen krijgen,” zegt El Baroudi. “Gelukkig is humor een krachtig wapen tegen agressie.” Dus staat er op de website van de partij een speciaal e-mailadres waar bedreigingen naartoe gestuurd kunnen worden. Hopelijk blijft daardoor op z’n minst hun jongste kandidaat, de nu nog 17-jarige nummer 3 Marwa Rahimi, het nodige bespaard. “Ik zie dat jongeren onvoldoende worden vertegenwoordigd in de politiek, terwijl wij juist de toekomst vormen,” luidt haar drijfveer om zich kandidaat te stellen. “Wat ik hoop te bereiken, is een stad waarin iedereen zichzelf kan zijn en zich thuis voelt, ongeacht afkomst.”
Marwa Rahimi (17), Drerrie voor Den Haag, nummer 3 ‘Ik vind het belangrijk om mijn stem te laten horen voor degenen die dat niet durven of die worden verdrongen door het luide geschreeuw van anderen’
Stem
Naast Drerrie voor Den Haag zijn er nog drie nieuwe partijen met een kandidatenlijst die geheel bestaat uit mensen met een migratieachtergrond. Het gaat om twee partijen zonder naam, met 2 en 8 vertegenwoordigers, en de Partij voor de Rechtsstaat. Die laatste heeft de kortste lijst met maar één naam erop: die van Funda Ileri, een Haagse van Turkse komaf. Het maximale aantal kandidaten dat een partij mag aandragen, is vijftig. In totaal zijn er 487 kandidaten op wie Hagenaars hun stem kunnen uitbrengen op 18 maart. Daarmee bepalen zij de nieuwe samenstelling van de gemeenteraad, die 45 zetels telt.
Funda Ileri (39), Partij voor de Rechtsstaat, nummer 1 ‘Ik weet hoe het is wanneer kansen afhangen van omstandigheden, macht of pech. Juist daarom kies ik voor een overheid die mensen niet wegduwt, maar vooruithelpt’
Deze productie is mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
De redactie biedt u dit verhaal gratis aan. Meer Haagse verhalen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
