Iraanse studenten in geldnood door oorlog: ‘Ik krijg nauwelijks contact met mijn ouders’
Door de oorlog in hun thuisland lopen Iraanse studenten in Den Haag achter met het betalen van het collegegeld. Daarmee komt hun verblijfsstatus in gevaar.
Voor de 23-jarige Mehry* is de diploma-uitreiking op 6 juli niet langer een feestelijk vooruitzicht. De Iraanse studente aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) loopt drie maanden achter met het betalen van haar collegegeld. Als zij die schuld niet op tijd aflost, ontvangt ze geen diploma. “En zonder diploma kan ik mijn visum niet verlengen,” vertelt ze.
Onlangs trok raadslid Fenna Timsi (Pro) aan de bel nadat zij tientallen berichten had ontvangen van Iraanse studenten die kampen met financiële en psychische problemen. “Veel studenten hebben al maanden nauwelijks contact met hun familie. Laat staan dat ze geld durven te vragen,” vertelt Timsi. Ze vroeg een spoeddebat aan. “De gemeenteraad moet hier wat aan doen. We hebben een zorgplicht voor onze inwoners,” zegt ze.
Ik voel me schuldig als ik mijn ouders om geld vraag
Wethouder Hilbert Bredemeijer (CDA, onderwijs) vertelde tijdens het debat dat Haagse onderwijsinstellingen zoeken naar oplossingen, zoals noodfondsen, psychologische ondersteuning en coulance bij betalingsachterstanden. “Wettelijk is het niet toegestaan om het collegegeld kwijt te schelden en met betaalachterstanden een nieuw collegejaar in te gaan. We zijn bezig om hier oplossingen voor te vinden,” aldus de wethouder.
Achterstanden
Voor Mehry zijn die oplossingen hard nodig. De studente woont inmiddels vier jaar in Den Haag en betaalde haar collegegeld tot voor kort zonder problemen. Sinds de protesten in Iran en de oorlog die daarop volgde, is dat veranderd. “Sindsdien krijg ik nauwelijks contact met mijn ouders. Bellen lukt vaak niet en geld overmaken al helemaal niet. Tegelijkertijd is de Iraanse munt in korte tijd enorm in waarde gedaald. Ik voel me schuldig als ik mijn ouders om geld vraag, terwijl zij dagelijks met de situatie daar moeten omgaan.”
Ik probeer te sparen, maar ik weet niet of het me lukt om hier volgend jaar nog te zijn
Mehry werkt in de horeca, maar verdient niet genoeg om haar studiekosten te betalen. Als studente van buiten de EU mag zij maximaal zestien uur per week werken. Haar inkomen gebruikt ze vooral om de huur te betalen. Niet-Europese studenten betalen bovendien aanzienlijk meer collegegeld dan studenten uit de EU. Dit collegejaar gaat het om een bedrag van ruim 22.000 euro, tegenover ongeveer 2600 euro voor EU-studenten.
Mehry betaalt haar collegegeld in termijnen, maar heeft inmiddels een achterstand van drie maanden. “Ik heb de KABK om extra tijd verzocht, maar die zei dat ik mijn diploma niet ontvang als ik niet op tijd betaal.” Op 27 mei ontving Mehry een e-mail waarin staat dat de KABK een incassobureau inschakelt als ze het bedrag niet binnen zeven dagen overmaakt.
Crowdfunding
Vergelijkbare zorgen heeft de 20-jarige Salma*, student Interactive Media Design aan dezelfde kunstacademie. “Ik ben bang mijn visum kwijt te raken als ik mijn collegegeld niet meer kan betalen,” vertelt ze. Salma werkt zestien uur per week in de horeca. “Ik probeer te sparen, maar ik weet niet of het me lukt om hier volgend jaar nog te zijn. Dat de waarde van de Iraanse munt in korte tijd zo snel zou dalen, kon niemand voorzien. Teruggaan naar Iran is geen optie, het is daar te onveilig. Als ik met de school praat, krijg ik te horen dat ze het een vervelende situatie vinden, maar dat het mijn verantwoordelijkheid is om een oplossing te zoeken.”
Veel werkgevers vinden het papierwerk voor een student buiten de EU te ingewikkeld
De KABK laat schriftelijk weten dat studenten uiterlijk 1 juli hun collegegeld moeten hebben betaald. ‘Als studenten niet hebben betaald, worden ze uitgeschreven. Dit is een regel van de IND.’ De onderwijsinstelling adviseert Iraanse studenten om ‘via crowdfunding geld in te zamelen’. Ook onderzoekt de KABK of er fondsen zijn voor deze studenten, maar ‘dit is lastig omdat het om studenten gaat die niet Europees zijn’.
‘Onmogelijk’
De problemen spelen ook bij de 25-jarige Arman*. Hij is filosofiestudent aan de Universiteit Leiden en woont in Den Haag. “Zonder de financiële steun van mijn ouders had ik hier nooit kunnen studeren. Maar doordat het internet is afgesloten in Iran, kan ik nauwelijks contact met hen onderhouden en al helemaal geen geld ontvangen,” vertelt hij.
Volgens Arman wordt zijn situatie verder bemoeilijkt doordat werkgevers voor studenten van buiten de EU een tewerkstellingsvergunning (twv) moeten aanvragen. “Ik heb in de horeca gewerkt en voor bezorgdienst Flink, maar momenteel heb ik geen baan. Veel werkgevers vinden het papierwerk voor een twv te ingewikkeld.” Arman rondt momenteel zijn scriptie af en hoopt daarna een masteropleiding te volgen. “Of dat gaat lukken, durf ik niet te zeggen. Alles is onzeker nu en ik weet niet of ik het financieel voor elkaar kan krijgen.”
Voor financiële problemen is de ruimte helaas beperkt
De Universiteit Leiden heeft ‘door de recente bezuinigingen weinig ruimte voor financiële ondersteuning’, maar verleent studenten uit Iran uitstel voor het betalen van het collegegeld. Studenten wordt verder aangeraden om te praten met hun studieadviseur bij ‘eventuele problemen met de studievoortgang’.
Moties
Ook de Haagse Hogeschool merkt de gevolgen van de situatie. Van de ongeveer veertig Iraanse studenten heeft de helft zich gemeld vanwege psychische of financiële problemen. ‘We bieden waar mogelijk persoonlijke begeleiding en mentale ondersteuning. Daarnaast onderhouden wij contact met relevante instanties en fondsen om ondersteuningsmogelijkheden te verkennen. Voor financiële problemen is de ruimte helaas beperkt, omdat bestaande fondsen meestal niet toegankelijk zijn voor studenten van buiten de EU,’ aldus de hogeschool.
Raadslid Timsi wil dat daarin verandering komt. Tijdens de raadsvergadering van donderdag 4 juni diende zij twee moties in: één die het college van B en W oproept om de raad uiterlijk voor 1 juli te informeren over de gevoerde gesprekken met Haagse onderwijsinstellingen en een tweede waarbij de onderwijsinstellingen het college moet informeren hoe zij noodfondsen en coulanceregelingen toegankelijker maken voor studenten met acute financiële problemen. “Voor studenten uit Oekraïne konden er, terecht, noodfondsen ingezet worden. Ik hoop dat deze moties kunnen bijdragen aan het verbeteren van de situatie van Iraanse studenten in Den Haag.” Beide moties zijn door een meerderheid van de raad aangenomen.
*De namen van de studenten zijn omwille van hun privacy gefingeerd.
De redactie biedt u dit artikel gratis aan. Meer Haagse artikelen? Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Elke donderdag in de bus. De krant is ook verkrijgbaar bij onze verkooppunten.
