Internationaal recht onder druk: ‘Juist nu moet de stad een lichtbaken zijn’
Den Haag is de stad van vrede en recht en de ‘legal capital of the world’. Blijft dat zo, nu de internationale rechtsorde zo onder druk staat?
Wie het dagelijkse nieuws volgt, krijgt de indruk dat er van de internationale rechtsorde nog maar weinig rest; de oorlogen en schendingen van mensenrechten vliegen je om de oren. Internationaal recht lijkt plaats te hebben gemaakt voor het recht van de sterkste. De verpersoonlijking daarvan is natuurlijk de Amerikaanse president Donald Trump. Recent zei de machtigste man ter wereld, door de New York Times gevraagd naar het afwijzen van internationale verdragen en wetten: ‘Alleen mijn eigen verstand en moraal zijn bepalend.’
De internationale rechtsinstellingen die in Den Haag gevestigd zijn, zijn té belangrijk
Dat is wennen voor de wereld, ‘America first’ in plaats van de VS als wereldpolitieagent. Michel Rademaker, adjunct-directeur van het Haags Centrum voor Strategische Studies, zegt dat hiermee ‘de dempende werking’ eraf is. “Veel landen pakken de ruimte die er blijkbaar is. Het systeem wordt zo van binnenuit uitgehold.” De baas van de Verenigde Naties, António Guterres, zei het op 17 april tijdens zijn bezoek aan Den Haag ter ere van de tachtigste verjaardag van het Internationaal Gerechtshof zo: “Militaire operaties vertrappen de fundamentele regels die conflicten beheersen. Humanitaire verplichtingen worden genegeerd.”
Relativeringen
De vraag die zich dan ook opdringt, is: wat zijn de gevolgen voor Den Haag, de internationale stad van recht en vrede? Ben Bot, oud-CDA-minister van Buitenlandse Zaken en een leven lang actief in de internationale betrekkingen, snapt de vraag, maar put zich ook direct uit in relativeringen. Hij benadrukt dat internationaal recht over veel meer gaat dan vraagstukken van oorlog en vrede. Bot somt op: relaties tussen staten, grensgeschillen, het verkeer op zee, kabels op de zeebodem, arbitrage bij zakelijke geschillen.
“We moeten niet doen alsof alles opeens bij het vuil wordt gezet. Onder druk staan vooral internationaal humanitair recht en verdragen over wanneer er geweld mag worden gebruikt,” zegt hij. “Dat is zorgelijk genoeg, maar de gevolgen voor de stad Den Haag zijn, denk ik, niet zo groot. De internationale rechtsinstellingen die in Den Haag gevestigd zijn, zijn té belangrijk. Die blijven gewoon bestaan, daar maak ik mij geen zorgen over. De meeste landen houden vast aan internationaal recht.”
Juist nu moet onze stad een lichtbaken zijn voor de rest van de wereld
Verder lezen?
Dit artikel verscheen in onze krant van 23 april op pagina 6 en 7. Abonnees lezen het volledige artikel via de website of in de app (beschikbaar in Google Play en de App Store).
Nog geen abonnee?
Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Of haal de papieren krant bij een van onze verkooppunten.
