‘De Stamhouder’ op toneel: Familiebanden, intriges en heel veel geheimen
Met ‘De Stamhouder’ nam Alexander Münninghoff een duik in zijn eigen verleden en dat van zijn (groot)ouders, waarin de Tweede Wereldoorlog zich laat voelen. Het boek is nu bewerkt tot toneelstuk.
De Haagse schrijver en journalist Alexander Münninghoff (1944-2020) omschreef zijn familiekroniek ‘De Stamhouder’ als de oorlogsgeschiedenis van een welgestelde Nederlands-Duits-Baltische familie in de twintigste eeuw. Een verhaal over een sluwe grootvader die op spectaculaire wijze een van de rijkste mensen van Letland werd, maar twee dagen voordat de oorlog uitbrak met zijn Russische vrouw en vier kinderen en met achterlating van bezittingen moest vluchten – naar Nederland. Over een naïeve vader die aan het Oostfront uit idealisme tegen de Sovjets vocht, maar later in Nederland kopje-onder ging. Over een moeder die na de scheiding naar Duitsland vluchtte. ‘En over de kleinzoon, de zoon, de stamhouder.’ Als oudste mannelijke nakomeling werd hij drager van het familie-erfgoed, met alle ingrijpende gevolgen van dien.
Flashbacks
Van Münninghoffs in 2014 verschenen boek werd in 2023 een achtdelige tv-serie gemaakt. En nu is er de bewerking voor toneel door Kobra Producties. “Ik vond het een imposant boek om te lezen,” geeft Willem Voogd aan, die in de toneelversie van ‘De Stamhouder’ de rol van Münninghoff vertolkt. “In het begin duizelde het me van de plaatsbepalingen, maar aan het einde komt alles samen. Ook in onze toneelvoorstelling is dat zo: vooral in de laatste twintig minuten komt het emotionele aspect sterk naar voren. Om dat te mogen invullen, daaraan beleef ik als acteur veel plezier. Aan de hand van flashbacks krijg je inzage in de momenten die belangrijk waren voor Münninghoff.”
De danser verbeeldt de onderlaag, datgene wat wij niet met woorden kunnen vertellen
Naast Voogd, die bekendheid verwierf met zijn hoofdrol in ‘Mees Kees’, staan Lot van Lunteren en Reinout Bussemaker op het podium. “En we hebben een danser, Nestor Matytchak. Hij verbeeldt de onderlaag, datgene wat wij niet met woorden kunnen vertellen. Hij boort een abstracte gevoelslaag aan die een dimensie toevoegt.”
Ook ik voel het gewicht van mijn voorouders en familiewortels op mijn schouders drukken
Verder lezen?
Dit artikel verscheen in onze krant van 19 februari op pagina 16 in de kunstbijlage. Abonnees lezen het volledige artikel via de website of in de app (beschikbaar in Google Play en de App Store).
Nog geen abonnee?
Neem een (proef)abonnement op weekkrant Den Haag Centraal. Of haal de papieren krant bij een van onze verkooppunten.