Spinozakoorts in de hofstad: muziektheater, lezingen en wandelingen

Spinoza als levensfilosoof, als geluksfilosoof, als natuurfilosoof én als politiekfilosoof. Die kanten van de grote denker wil de Stichting Spinoza Den Haag in oktober allemaal belichten.

Het is intussen de vijfde keer dat de stichting dat doet, vanuit de gedachte dat Benedictus de Spinoza (1632-1677) de grootste denker was die in Den Haag heeft gewoond en hier ook is gestorven. “Zijn leven en werk verdient blijvende aandacht in de Stad van Vrede en Recht. ‘Geen vrede zonder recht, zoals er ook geen vrijheid kan zijn zonder vrede,’ schreef hij. Daarom organiseren we weer een Spinozamaand,” zegt Hanneke Besseling van de stichting.

Muziektheater

Eén van de hoogtepunten van het programma is ‘Spinoza’s ‘Ethica’ in taal en tonen’, muziektheater in de Nieuwe Kerk, waar de filosoof werd begraven. In 1675 voltooide Spinoza zijn levenswerk ‘Ethica’ aan de Paviljoensgracht. De acteurs Anna Drijver en Bert Luppes zullen de vijf delen van het boek eigentijds verwoorden, gelardeerd met humor. Na elk deel volgt een muziekstuk uit de tijd van Spinoza. Er zijn werken geselecteerd van onder anderen Lully, Biber, Buxtehude en Huygens. De muziek wordt uitgevoerd door luitist Israel Golani en barokvioliste Antoinette Lohman. Stadsbeiaardier Gijsbert Kok bespeelt het orgel (vrijdag 17 oktober, 20.00 uur, Nieuwe Kerk).

Herwaardering

De tweede highlight is volgens de stichting een duo-lezing met de titel ‘Spinozakoorts!’ zaterdag in de Centrale Bibliotheek. Na lange verguizing van Spinoza’s denkbeelden begon in de negentiende eeuw in Den Haag de herwaardering. Zijn standbeeld verrees in 1880 op de Paviljoensgracht. In de heftige polemiek van schrijvers en denkers uit die tijd schreef Carel Vosmaer te lijden aan ‘Spinozakoorts’. Multatuli achtte zich verwant met de ‘Spinoza-familie’. Dit tijdsgewricht wordt belicht door Ronald van Raak, hoogleraar Filosofie in Nederland (Erasmus Universiteit) en Siebe Thissen, historicus en filosoof (zaterdag 4 oktober, 14.00 uur in de Centrale Bibliotheek).

Steven Nadler

‘Spinoza on Toleration’ is het thema van een lezing van de Amerikaanse filosoof Steven Nadler. Eerde schreef hij de biografie ‘Spinoza – A Life. Tolerantie is een breed begrip. Want wat wordt er getolereerd? Door wie? Omwille van wie en in welke mate? Nadler belicht in zijn lezing de visie van Spinoza op tolerantie vanuit een aantal perspectieven. Hij behandelt ook enkele misvattingen over Spinoza’s opvattingen over de relatie tussen kerk en staat (vrijdag 10 oktober, 20.00 uur, Nieuwe Kerk).

^{Voor een volledig overzicht van de Spinozamaand, klik hier.}