Recensie: Subtiele suïcidedialoog bij Branoul
In de Branoul-productie ‘Ik ben de wind’ gaan twee mannen – de Een en de Ander – in gesprek over het leven, maar uiteindelijk gaat het over de dood.
Twee mannen zitten op stenen blokken. Gaan soms staan. Tussen hen ontstaat een moeizame dialoog. ‘De Ander’, een oudere man (Bob Schwarze), bevraagt ‘de Een’ (Bob Ott), die jonger is. “Waarom heb je het gedaan?” luidt de beginvraag.
Dan voel je als publiek al dat er iets heel erg mis is. Maar in het vervolg van het stuk van de Noorse schrijver Jon Fosse zetten we een stap terug. ‘Het’ lijkt nog niet gebeurd. De twee gaan zeilen, want de Een heeft een onweerstaanbare behoefte aan de natuur, aan de zee en aan de wind. Hij kan het leven niet aan. Drukte en gezelschap niet, maar stilte en eenzaamheid óók niet. Subtiel komen we de wereld van de wanhoop binnen waarin veel suïcidale mensen zich bevinden. Wat ze precies willen, is vaak onduidelijk, maar in elk geval niet dit leven.
De dood ruist als een windvlaag door het stuk en het zaaltje van Branoul
Er ontstaat een soort worsteling (niet fysiek). De Ander probeert de Een, die maar verder en verder wil varen, te bewegen terug te keren. “Ja, we keren zo om,” zegt die, maar hij doet het niet. Intussen gaat het stormen en wordt de Ander doodsbang, letterlijk. Schwarze en Ott leggen fraai de kloof bloot, of moeten we zeggen de zee, die zich bevindt tussen de ‘gewone’ en suïcidale mensen. Dat er onbegrip is, is niet raar, want het is ook vaak niet uit te leggen. Het vooruitzicht van de dood en de rust trekt zó hard, dat zelfdoding onvermijdelijk wordt. “Ik ben weg met de wind,” zegt de Een berustend, verzoenend. “Ik bén de wind”. En dan stilte.
Licht en zwaar
In het sobere decor en in de terughoudende regie van Manon Barthels komt de poëtische tekst van Fosse uitstekend tot zijn recht. Een tekst die op een bijzondere manier licht en zwaar tegelijk is. Door het langs elkaar heen praten en de laconieke toon lijkt het stuk soms op Becketts ‘Wachten op Godot’. De dood ruist als een windvlaag door het stuk en het zaaltje van Branoul.
‘Ik ben de wind’, woensdag 24 tot en met vrijdag 26 september, 20.15 uur; zondag 28 september 14.00 uur. Meer informatie: www.branoul.nl.
Denk jij aan zelfdoding? Neem 24/7 gratis en anoniem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl.
