Genomineerden Piket Kunstprijzen breken met culturele tradities

Via haar zus kwam Gobardhan in aanraking met de klassieke Indiase dansstijl bharata natyam. De Theaterkrant omschrijft deze traditie als een ‘geavanceerde dansvorm’, die gemiddeld acht jaar studie vergt om te leren. In een recensie van de Volkskrant wordt benadrukt dat de stijl zich kenmerkt door grote, ronde bewegingen. “Die labels zijn er voor mensen die er niet bekend mee zijn om het beter te begrijpen,” stelt Gobardhan. “Maar ik ben er niet actief mee bezig. Ik probeer er juist voorbij te gaan. Bezoekers komen met bepaalde verwachtingen naar een dansvoorstelling, gemaakt door iemand met een achtergrond in klassieke Indiase dans, maar ik wil hen verrassen met de choreografie. Mijn werk verbindt verschillende kunststromingen en werelden. Soms vraag je je af of mensen dat waarderen en begrijpen, maar deze nominatie voelt als erkenning dat ik op de juiste weg ben.”

Gobardhan laat zich in haar werk minder inspireren door collegadansers en choreografen, en meer door de beeldende kunst. Vooral surrealistische schilderijen vormen een belangrijke inspiratiebron. “Daarin zie je vage, abstracte tekeningen die een diep verhaal hebben. Zo werk ik ook. Ik droom, zie daarin een vreemd, onmogelijk beeld, en vertaal dat uiteindelijk met mijn lichaam naar dans.”

^{| Foto: Eliza-Sophie Sekrève}

^{Chandenie Gobardhan, ‘Caught Again in the net of Rebirth’, première in februari, en te zien op donderdag 30 april 2026, 20.15 uur, Korzo Theater. Meer informatie.}

Toneel

De in Frankrijk geboren theatermaker Hélène Vrijdag (29) treedt geregeld op in het Haagse podium Zaal 3 en probeert met haar toneelstukken ‘los te breken’ van ‘stereotypische archetypes’. Voor haar is een archetype een belichaming van een persoon of een mythisch wezen dat moeilijk te definiëren is, maar waar iedereen toch een beeld bij heeft, zoals een heks. Zo portretteert ze in haar meest recente theatershow ‘My Sweet Nasty Lunacy’ een ‘hysterische’ vrouw genaamd ‘Woman Folly’. Vrijdag: “We denken te weten wat een heks of een hysterische is, maar we kunnen het niet precies omschrijven. Die tussenruimte vind ik interessant. Met mijn werk wil ik laten zien dat we nog veel niet weten over die denkbeelden.”

Een tijdlang liet Vrijdag zich inspireren door memes. Dat zijn komische afbeeldingen en video’s op sociale media als Instagram en TikTok. “Mijn algoritme zat vol met popiconen zoals Fergie en Paris Hilton en diva’s die cringey dingen doen,” vertelt ze. In veel memes staat een gevoel van ongemakkelijkheid centraal, beter bekend als ‘cringe’. “Ik ben zelf niet per se heel ongemakkelijk, maar ik zoek die cringe in mijn werk op door ruimte te laten voor verwarring of stilte. Een stilte is voor mij gevuld met alles wat eraan voorafgaat en alles wat daarna volgt. Dat maakt haar vol en rijk.”

In haar meest recente theatershow klinkt harde, energieke elektronische muziek, gebaseerd op het genre hyperpop. “Bij dit genre kunnen de eerste minuten heel vrolijk en upbeat klinken, maar daarna kan de sfeer ineens omslaan. Veel queerartiesten gebruiken hyperpop om zichzelf neer te zetten als een soort alien. Voor mij klinkt het zoals mijn hysterie voelt, en daarom wilde ik het meenemen naar het theater.”

^{| Foto: Eliza-Sophie Sekrève}

^{Hélène Vrijdag, ‘My Sweet Nasty Lunacy’, zaterdag 29 november, 20.30 uur, Zaal 3. Meer informatie.}

Schilderkunst

Jemima de Jonge (24) groeide op in Rotterdam, maar behaalde haar diploma aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en woont inmiddels enkele jaren in Den Haag. Zij maakt grote kartonnen huizen en gebouwen waar ze haar eigen films in projecteert. In NRC werd haar meest recente tentoonstelling beschreven als een ‘kartonnen stad’. In een biografie van haar op de website van kunstorganisatie Mediametic staat dat haar werk ‘de grens tussen werkelijkheid en fictie definieert’. Wanneer dit ter sprake komt, glimlacht De Jonge. “Ik creëer fysieke ruimtes waarop video’s worden geprojecteerd. De ruimte waarin je je bevindt, wordt zo een verlengstuk van de film. Op die manier komen die twee werelden dichter bij elkaar. En ik vind het karton metaforisch heel mooi, omdat we alles wat we gebruiken over de hele wereld is verscheept in kartonnen dozen. Iedereen staat op die manier in verbinding met het materiaal.”

Een terugkerend thema in haar werk zijn zogenoemde kantelmomenten. “Zo’n term roept veel vragen op, maar voor mij gaat het om wat het vertegenwoordigt: een overgangsmoment waarin je niet weet of je moet lachen of huilen.” In een van haar installaties projecteert zij bijvoorbeeld een film waarin meerdere versies van zichzelf aan een dinertafel vreemde, oneetbare producten consumeren. “Dat werk gaat over zelfspot en compulsief gedrag. Als mensen hebben we de neiging alles te willen begrijpen en in categorieën te plaatsen. Ik vind het juist interessant om schoonheid te zoeken in wat zich aan begrip onttrekt. Het ongemak dat dan ontstaat, zonder dat we precies weten waarom, opent een dialoog met onszelf en met de buitenwereld. Dáár zit voor mij de kracht van kunst.”

^{Jemima de Jonge, ‘Ternauwernood’, tot en met zondag 16 november, Museum More, kasteel Ruurlo. Meer informatie.}