Liveblog verkiezingen | Opkomst Den Haag onder landelijk gemiddelde

In dit liveblog lees je het laatste politieke nieuws rond de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag.

Door

Landelijke opkomst

De ANP Verkiezingsdienst meldt dat de landelijke opkomst 53,7 procent is. Bij de vorige verkiezingen ging 50,9 procent van de stemgerechtigden naar de stembussen.

Den Haag zit onder het landelijke gemiddelde met een opkomstpercentage van 46,4 procent.

 

Uitslag stembureaus

Alle stemmen van de stembureaus zijn geteld. Ook daaruit blijkt Hart voor Den Haag de grote winnaar te zijn. De partij komt uit op 16 zetels.

De Haagse Stadspartij en PVV verdwijnen. Volt is een nieuwkomer in de raad. Ook Drerrie voor Den Haag hoopte de gemeenteraad te betreden, maar zij behalen niet genoeg stemmen voor de kiesdeler. Wel haalden zij meer stemmen op dan de Haagse Stadspartij en de PVV.

In dit bericht staat alles over de uitslag.

Door Monica Lam

Update exitpoll: toch een zetel naar CU-SGP

De exitpoll van Den Haag is enigszins gewijzigd. Een van de zetels van GroenLinks-PvdA gaat naar de partij ChristenUnie-SGP. CU-SGP zou daardoor toch nog uitkomen op één zetel. Als gevolg hiervan zou GroenLinks-PvdA uitkomen op zeven zetels.

De eerste versie van de exitpoll was op basis van de stemmen tot 20.30 uur. Bij deze geüpdatete versie is ook het laatste half uur meegenomen.

De uitslag komt er daardoor zo uit te zien:

Door Monica Lam

Eerste reactie van VVD

De VVD baalt stevig van de voorlopige exitpoll. “Eén rotbeeld”, zegt lijsttrekker Lotte van Basten Batenburg. Ze hoopt op meer zetels bij de definitieve uitslag. Desondanks kijkt de VVD’er positief terug op de campagne. “We hebben duizenden gesprekken gevoerd met Hagenaars met onze kandidaten en vrijwilligers. Het gevoel op straat was goed.”

Lijsttrekker Lotte van Basten Batenburg (VVD) reageert op de exitpoll. (DHC)

“Dit komt wel aan,” zegt Noud Dumoulin (nummer 5 op de VVD-lijst) over de voorlopige uitslag. “Ik had dit helemaal niet verwacht. Ik hoop dat we toch nog een zetel of twee kunnen winnen.”

Rutger de Ridder (nummer 2 VVD) zegt: “Tuurlijk zijn wij niet blij, maar we wachten af tot de einduitslag. Het is wel duidelijk dat een grote groep kiezers naar De Mos is overgestapt. Toch denk ik dat we een goed verhaal hebben, dus ik ben wel verrast. We willen verder bouwen aan ons verhaal en bouwen aan deze mooie stad”, aldus De Ridder.

Door Tanja Verkaik

Assad en Vavier reageren op partijbijeenkomst

D66-lijsttrekker Yousef Assad is zojuist met luid gejuich onthaald in Scheveningen. Hij was eerst aanwezig op het stadhuis. Z’n naam werd gescandeerd op de partijbijeenkomst, evenals de campagneleus ‘het kan wel’. “We hebben deze verkiezing het beste resultaat ooit gehaald,” zegt Assad. “De helft van de stemmen zijn nog niet geteld, het zal me niet verbazen als we op 9 zetels uitkomen. Dat betekent dat de Haagse kiezers ons beloond heeft met het vertrouwen om de komende tijd opnieuw verantwoordelijkheid te gaan nemen. Het verlies zit vooral op rechts, niet op progressief Den Haag.”

Ook Mariëlle Vavier is gearriveerd in café Rootz nadat zij eerst aanwezig was op het stadhuis. Vavier zegt de samenwerking met Hart voor Den Haag niet te willen uitsluiten, maar wijst op de ‘behoorlijke verschillen’. “Richard is nu aan zet. Zijn verkiezingsprogramma staat wel bol van dingen die ze willen afschaffen zoals verduurzaming, de energietransitie, asielopvang. Dat zijn onderwerpen die voor ons eigenlijk niet bespreekbaar zijn.”

Door Hester Heite en Loisanne op ’t Land

Stemmen tellen in bibliotheek

In de bibliotheek komen diverse kleinere stembureaus de stemmen tellen. “De stembussen worden letterlijk in een bus hiernaartoe gebracht: een letterlijke stembus dus,” grapt een vrijwilliger.

De stemmen worden niet alleen in stembureaus geteld, maar ook in de bibliotheek. (DHC)

Door Tanja Verkaik

Nog meer reacties

Wethouder Arjen Kapteijns, lijstduwer bij GroenLinks-PvdA: “Felicitaties voor Hart voor Den Haag, ze hebben een goede campagne gevoerd.”

Yousef Assad (D66) is blij met de huidige acht zetels in de voorlopige exitpoll, maar hoopt op ‘nog een zetel’. “Ontzettend blij dat de kiezer ons wederom het vertrouwen geeft om problemen die in onze stad spelen op te lossen. Denk aan veiligheid voor vrouwen op straat, goed onderwijs en betaalbaar wonen.”

Yousef Assad (D66) reageert op de exitpoll. (DHC)

Mylène Tabernal (Volt) is heel blij. De partij staat nu op een zetel en is een nieuwkomer in Den Haag. “Ik kan niet wachten om Europa naar het stadhuis te brengen. In veel Europese steden spelen dezelfde problemen als hier, oplossingen uit andere landen kunnen we ook hier naartoe halen”, aldus Tabernal.

Volt reageert op de exitpoll. (DHC)

Door Tanja Verkaik, Herman Rosenberg en Hester Heite

Reactie D66 en PVV

Oud-wethouder Marjolein de Jong vindt 8 zetels voor D66 ‘lang niet slecht’. Wel is ze geschrokken van het verlies van de VVD: “Die stemmen zijn naar Hart voor Den Haag gegaan.”

Door Hester Heite

Chris Faddegon (PVV) baalt van de exitpoll. Zijn partij staat vooralsnog op nul zetels. “Ik heb minuscule hoop op een restzetel.” Dat Hart voor Den Haag het goed doet, verbaast hem niet. “Zij hadden een ongekend campagnebudget. Het waren Amerikaanse toestanden. Ze namen onze thema’s over, zoals het stoppen met azc’s. Met ons campagnebudget, een paar honderd euro van de partij en een paar duizend euro uit eigen zak, was het moeilijk om zichtbaar te zijn”, zegt de PVV’er. “Maar uiteindelijk is het aan de kiezer; die bepaalt.”

Chris Faddegon (PVV) reageert vanuit het stadhuis. (DHC)

 Door Tanja Verkaik

Eerste reacties op exitpoll

Verschillende partijen reageren op de exitpoll van Ipsos.

Lijsttrekker Mariëlle Vavier (GroenLinks-PvdA) feliciteert Hart voor Den Haag met de voorlopige uitslag. “Dat laat zien dat hij een goeie campagne heeft gevoerd en dat betaalt zich nu uit.” De partij is ondanks de verschillen bereid om met Hart voor Den Haag in gesprek te gaan.

Fractievoorzitter Tijmen van Wijngaarden (SP) was vlak voor de uitslag zichtbaar gespannen, maar reageert opgelucht nu uit de eerste exitpoll blijkt dat de partij in de raad blijft. Terwijl hij de live-uitzending op zijn laptop volgt, kijkt hij ernaar uit om zijn partij de komende vier jaar aan te sturen, en het stokje over te nemen van Lesley Arp. “We zijn blij dat we onze zetel konden houden, en veel mensen hebben bereikt. En we feliciteren De Mos met de zeventien zetels. Dat is ongekend,” aldus fractievoorzitter Van Wijngaarden.

Door Tanja Verkaik en Thijme van der Burg

Exitpoll Ipsos: Hart voor Den Haag winnaar verkiezingen

Hart voor Den Haag lijkt volgens de exitpoll van Ipsos, uitgevoerd in opdracht van de NOS, de grootste partij te worden in Den Haag. De partij komt uit op 17 zetels. Tijdens de vorige gemeenteraadsverkiezingen kreeg Hart voor Den Haag 9 zetels.

Lees hier het verdere bericht.

Groot feest bij Hart voor Den Haag. Raadsleden en fans vallen elkaar in de armen en scanderen de naam van de partijleider.

Feest bij Hart voor Den Haag

Reactie Van Zanen

Burgemeester Jan van Zanen ‘hoopt op een mooie uitslag en een nog mooiere opkomst’. Die was tijdens de vorige gemeenteraadsverkiezingen teleurstellend met 43%. “Ik heb er alle vertrouwen in dat de opkomst deze keer beter is dankzij onze speciale gemeentecampagne,” aldus Van Zanen. De burgervader hoopt dat de nieuwe gemeenteraad ‘hard op de inhoud is, maar zacht op de persoon’.

Door Tanja Verkaik

D66 en Hart voor Den Haag in Scheveningen

D66 in Scheveningen

Stilte voor de storm bij D66 in het futuristische strandpaviljoen whitehouse/EVE in Scheveningen. Langzaam druppelt er aanhang binnen, maar nog geen bekende gezichten. Lijsttrekker Yousef Assad wacht de eerste exitpoll af in het stadhuis en komt daarna naar Scheveningen.

Door Hester Heite

Hart voor Den Haag in Scheveningen

Is oud-profvoetballer Tom Beugelsdijk, nummer 15 op de kieslijst van Hart voor Den Haag, klaar voor het eventuele raadslidmaatschap? “Ben ik er klaar voor? Ik heb er in ieder geval zin in.”

Door Jelle van der Meulen

Hart voor Den Haag wacht uitslag af in Scheveningen

Een half uur voordat de eerste exitpoll verwacht wordt, staat restaurant Encore in Scheveningen bomvol kandidaat-raadsleden en aanhangers van Hart voor Den Haag. Campagneleider Coen Bom ‘voelt aan alles dat het een historische avond wordt’. In de laatste peiling krijgt de partij veertien zetels.

Door Jelle van der Meulen

Verkiezingsavond uit het Stadhuis

Vanavond doen wij verslag vanuit het stadhuis en verschillende locaties in de stad waar politieke partijen zich bevinden.

Om 20:30 was de tussentijdse opkomst 45 procent. Dat is al twee procent meer dan in 2022, toen 43 procent van de Hagenaars naar de stembussen ging.

Tussen 21:00 uur en 22:00 uur volgt een exitpoll van de NOS. De NOS heeft een exitpoll voor vier gemeenten: Den Haag, Doetinchem, Noordoost-Friesland en Venlo. Den Haag is als eerste aan de beurt, dus meteen om 21:00 uur. Daarna volgen de andere drie gemeenten. 

Tussen 2:00 uur en 4:00 uur ‘s nachts wordt de voorlopige uitslag verwacht, aldus een gemeentewoordvoerder. Dit is een voorlopige uitslag op basis van de stemmen per partij. Deze voorlopige uitslag kan dus uiteindelijk verschillen van de exitpoll. 

In het stadhuis wordt een verkiezingsavond georganiseerd. (DHC)

Door Monica Lam

Tussentijdse opkomst om 18:00 uur

148.144 Hagenaars hebben tot 18:00 uur hun stem uitgebracht. Het opkomstpercentage komt daarmee op 33,8 procent.

Zowel in 2018 als in 2022 was de opkomst om 18:00 uur ook 33,8 procent. Tot 21:00 uur vanavond kan er gestemd worden.

Ter vergelijking: in Rotterdam is het opkomstpercentage momenteel 28,4 procent. In Utrecht 42,8 procent.

Verslag bij twee stembureaus

Onze verslaggevers bezochten vandaag twee stembureaus: één in de Schilderswijk en één in het Willemspark.

In Theater De Vaillant in de Schilderswijk staat vandaag een bijzonder jeugdstemloket, waar de hele dag livemuziek klinkt. Het is de zesde keer in vier jaar dat de jeugdwerkers van Stagehuis Schilderswijk samen met jongeren een stembureau organiseren. En ditmaal voor het eerst verspreid over acht locaties in de stad. Lees hier het gesprek tussen jeugdwerker Achraf Abba (25) en onze verslaggever Thijme van der Burg.

Vandaag kan voor het eerst gestemd worden bij ZZIIN Stadspaleis. In dit historische pand aan de Javastraat hield de Haagse gemeenteraad van 1912 tot 1972 zijn vergaderingen. Ook stonden ADO en FC Den Haag hier beide een keer op het balkon om te worden gehuldigd. Rond 13:00 werd er de 165ste stemmer geteld. Onze hoofdredacteur Herman Rosenberg ging op het stembureau in gesprek met kiezers Hetty Lohman en haar partner en met Christine André de la Porte, voorzitter van het stembureau

Nieuwe update tussentijdse opkomst

De tussentijdse opkomst was om 15:00 uur 22,5 procent. Vooralsnog gingen 98.542 personen naar de stembussen.

Om 12:00 uur ging het om 56.102 personen met een opkomstpercentage van 12,8 procent.

In Utrecht was om 15:00 uur het opkomstpercentage 28 procent. In Rotterdam 18,8 procent.

 

Tussentijdse opkomst Den Haag: bijna 13 procent

Om 12:00 uur hebben 56.102 stemgerechtigden in Den Haag een stem uitgebracht. Het opkomstpercentage ligt daardoor op 12,8 procent.

Vier jaar geleden was de opkomst in Den Haag historisch laag. Slechts 43 procent van de stemgerechtigden ging toen naar de stembussen. Landelijk was het gemiddelde opkomstpercentage toen 51 procent.

Dit jaar probeert de gemeente Den Haag de opkomst te verhogen door de campagne Kom op! voor Den Haag. Tot 21:00 uur vanavond kan er gestemd worden. 

In Rotterdam is het opkomstpercentage om 12:00 uur 10,9 procent. In Utrecht 16,3 procent. De cijfers over Amsterdam zijn nog niet bekend.

Burgemeester Van Zanen brengt stem uit

Burgemeester Jan van Zanen bracht vanochtend rond 7:45 uur zijn stem uit op de nieuwe universiteitscampus aan het Spui. Het voormalige V&D-pand opende begin februari haar deuren. In de campus zit de Universiteit Leiden, de TU Delft, de Open Universiteit, het LUMC en de Universiteiten van Nederland.

“Dag Den Haag. Ik heb zojuist mijn stem uitgebracht. Doe het ook. Kom op voor Den Haag!”

Verkiezingsdag!

Wat zijn de belangrijkste momenten vandaag en de komende dagen?

Vandaag, woensdag 18 maart
Vanaf 7.30 uur ‘s ochtends openen in totaal 261 stembureaus in Den Haag. Zie hier het overzicht van alle stemlocaties. In Den Haag mogen zo’n 440.000 kiesgerechtigden hun stem uitbrengen. Op de kieslijst staan 20 deelnemende partijen en 487 kandidaten.

Er kan voor het eerst gestemd worden bij ZZIIN Stadspaleis. In dit historische pand aan de Javastraat hield de Haagse gemeenteraad van 1912 tot 1972 zijn vergaderingen. Ook zijn er een aantal jongerenstembureaus, zoals bij Theater de Vaillant (verzorgd door Stagehuis Schilderswijk). Onze verslaggevers brengen vandaag een bezoek aan deze locaties.

Om 21.00 uur sluiten de stembussen. Eerst worden alleen de stemmen per partij geteld. Dat gebeurt meestal op het stembureau zelf. Er zijn een paar stembureaus waar tellen in het gebouw niet kan. Dan gebeurt het tellen in de Centrale Bibliotheek (Spui 68). 

Tussen 21:00 uur en 22:00 uur volgt een exitpoll van de NOS, zoals we die kennen bij de Tweede Kamerverkiezingen. De NOS heeft een exitpoll voor vier gemeenten: Den Haag, Doetinchem, Noordoost-Friesland en Venlo. Den Haag is als eerste aan de beurt, dus meteen om 21:00 uur. Daarna volgen de andere drie gemeenten. 

Een exitpoll is een soort schaduwverkiezing (steekproef) die onderzoekers van bureau Ipsos I&O doen bij een aantal stembureaus, in opdracht van de NOS. Die stembureaus zijn zo geselecteerd dat ze bij elkaar een representatief beeld geven van het stemgedrag van alle kiezers. De exitpoll kan in de praktijk enigszins afwijken van de daadwerkelijke uitslag. 

Onze verslaggevers zijn deze avond aanwezig bij een aantal partijen op een eigen locatie en bij het Atrium in het Stadhuis. Bij die laatste locatie wordt een verkiezingsavond georganiseerd. Burgemeester Jan van Zanen is daar aanwezig, samen met kandidaat-raadsleden en de pers. 

Tussen 2:00 uur en 4:00 uur ‘s nachts wordt de voorlopige uitslag verwacht, aldus een gemeentewoordvoerder. Dit is een voorlopige uitslag op basis van de stemmen per partij. Deze voorlopige uitslag kan dus uiteindelijk verschillen van de exitpoll. 

Morgen, donderdag 19 maart
Op donderdagochtend zijn alle stemmen per partij geteld. Daarna volgt het volgende onderdeel: de stemmen tellen per kandidaat. Dat gebeurt vanaf 9:00 uur in de Fokker Terminal (Binckhorst). Dit wordt ook wel de ‘centrale telling’ genoemd.

Vanaf 19:30 uur gaat burgemeester Jan van Zanen met de gekozen lijsttrekkers in gesprek over de te nemen vervolgstappen. Dit is een openbare bijeenkomst. De bijeenkomst is ook online live te volgen via deze link.

Volgende week
Tot dinsdag 24 maart kan het centraal stembureau van Den Haag het gemeentelijk stembureau verzoeken om nader onderzoek te doen naar de uitslag van een bepaald stembureau. Bijvoorbeeld omdat een kiezer een melding heeft gemaakt van een vermoeden van een telfout.

Op donderdag 26 maart 10:00 uur maakt het centraal stembureau van Den Haag de definitieve uitslag van de verkiezing bekend. Dan wordt duidelijk wat de verdeling van de restzetels zullen zijn en welke kandidaten met voorkeursstemmen zijn gekozen. 

Daarna neemt de partij die de grootste is geworden het voortouw in de formatie en zal deze een verkenner aandragen. De verkenner, meestal een ervaren (oud-)politicus, zal met alle fractievoorzitters spreken. 

Stemmen op Grote Markt

Een groep van ongeveer tweehonderd nachtbrakers vormt rond middernacht een rij naar het nachtelijke stemloket op de Grote Markt om hun stem uit te brengen. Na te hebben gedanst op volkse muziek en deelgenomen te hebben aan een moshpit, vieren zij, veelal onder het genot van alcohol, het feest van de democratie. Er wordt zelfs luid een verjaardagslied gezongen. Het publiek bestaat uit een mix van alternatievelingen en ADO-supporters.

Door Thijme van der Burg

Partijen gebruiken AI in verkiezingscampagne

Bij ongeveer 90 procent van de socialemediaberichten voor de gemeentelijke verkiezingscampagne ontbreekt een vermelding dat deze met AI zijn gemaakt. Dat meldt NRC op basis van onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA).

De UvA-onderzoekers monitoren sinds begin maart berichten van politieke partijen en kandidaten in dertig gemeenten op Instagram, Facebook, TikTok en X. In de eerste tien dagen van de analyse vonden de onderzoekers 192 socialemediaposts met AI-beelden, waarvan zo’n 90 procent geen AI-label bevat.

Vanaf deze zomer moeten partijen met de ingang van de Europese AI Act vermelden dat campagnemateriaal door AI is gemaakt. 

In Lelystad zijn de meeste berichten geschreven door AI. Den Haag staat op plek vijf. De helft (4 berichten) komt van Partij voor de Rechtsstaat. Ook Hart voor Den Haag, het CDA, de Haagse Stadspartij en D66 deden dit. 

Ook in Den Haag gebruiken partijen AI in hun campagne.

Verkiezingsnâch!

Deze avond zijn wij aanwezig bij Verkiezingsnâch op de Grote Markt. Om 20:00 uur openen plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad Ralf Sluijs en locoburgemeester Saskia Bruines de avond.

Daarna zijn er optredens op een buitenpodium met onder meer Chicco, Prins S. en de Geit en Turfy Gang. Ook zijn er optredens in café De Zwarte Ruiter, is er een jongerendebat in De Boterwaag, kan er worden meegedaan aan een politieke pubquiz bij Hoender & Hop en draaien politici hun favoriete nummers in café Zèta. 

Om 00:00 uur opent nachtburgemeester Lotte Ottevanger het ‘Nâchstemmen’ door als eerste te stemmen. Daarna kan iedereen tot 2:00 uur stemmen bij één van de twee stembureaus op de Grote Markt.

Hoe vaak waren partijen aanwezig bij vergaderingen?

Deze krant onderzocht in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen hoe het is gesteld met de aanwezigheid van raadsleden bij commissievergaderingen. Die aanwezigheid was de afgelopen vier jaar opvallend hoog: gemiddeld 85 procent. D66 miste slechts één vergadering, gevolgd door de VVD (twee) en Hart voor Den Haag (drie).

Forum voor Democratie kwam bij nog geen 40 procent opdagen. De PVV (69 procent) en de Haagse Stadspartij (71) volgen op ruime afstand.

Partijen kunnen bij commissievergaderingen alleen mensen inzetten die op de kieslijst hebben gestaan. Meerdere eenmansfracties vertelden aan deze krant dat dat een uitdaging vormt. Toch waren de SP en ChristenUnie-SGP (beiden eenmansfracties) bovengemiddeld vaak aanwezig.

In 2025 waren slechts één keer alle partijen aanwezig. Dit was tijdens een commissievergadering over de uit de hand gelopen rellen op het Malieveld en in de stad, een vergadering die door veel pers werd bezocht. In 2026 (tot en met 12 februari) kwam het nog niet voor dat alle partijen een vergadering bijwoonden.

De Mos wil wethouder worden, maar is dat wel mogelijk? 

Hart voor Den Haag ligt volgens de peilingen op koers om een ruime overwinning te halen en partijleider Richard de Mos laat er geen misverstand over bestaan: hij wil (weer) wethouder worden. Voor langere tijd, ‘iets van acht tot twaalf jaar’, zo zei hij onlangs bij Omroep West.

Maar de vraag is of dat wel kan. Voor een wethouderschap is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) vereist, die voor De Mos in gevaar kan komen vanwege zijn veroordeling wegens het schenden van een ambtsgeheim, in de veelbesproken, langslepende rechtszaak waarin hij verder werd vrijgesproken.

Expert gemeentebestuur John Bijl (Periklesinstituut) ‘durft niets te voorspellen’ over het al dan niet verkrijgen van een VOG door De Mos. Dienst Justis, een speciale afdeling van het ministerie van Justitie en Veiligheid die gaat over de VOG, meldt dat het ook naar ‘omstandigheden’ kijkt en dat het de verklaring daarom mogelijk verleent. De Mos ‘zit er helemaal niet over in’, liet hij weten aan DHC.

Teksten van lobbyisten overgenomen in verkiezingsprogramma’s

Teksten van lobbyisten komen erg vaak terecht in verkiezingsprogramma’s. Dat meldt de NOS in samenwerking met de Open State Foundation. 

Open State Foundation benaderde 59 gemeenten met het verzoek alle lobby-gerelateerde documenten te sturen. Daar hebben 37 gemeenten gehoor aan gegeven en leverde 2300 documenten op. 

Uit het onderzoek blijkt dat een breed palet aan bedrijven, brancheverenigingen en maatschappelijke organisaties invloed probeert uit te oefenen op de verkiezingsprogramma’s van lokale politieke partijen. In meer dan honderd gevallen zijn lobbyteksten letterlijk overgenomen en bij meer dan vijfhonderd programma’s zijn overeenkomsten met lobbyteksten aangetroffen. 

In Den Haag heeft in ieder geval de ChristenUnie-SGP teksten overgenomen van Bartiméus: een organisatie voor mensen in Nederland die slechtziend of blind zijn. Of er nog meer partijen in Den Haag teksten hebben overgenomen, blijkt niet uit de berichtgeving van de NOS of Open State Foundation. 

Teksten in het partijprogramma van CU-SGP in Den Haag. Klik op de afbeelding om de tekst te vergroten. (NOS)

Open State Foundation benadrukt dat lobby op zichzelf niet problematisch is. ‘Het is normaal en wenselijk dat maatschappelijke organisaties hun belangen onder de aandacht brengen van politici. Het wordt echter problematisch wanneer dit onzichtbaar blijft voor de kiezer,’ aldus de stichting.

In mei 2025 stelde het college van b en w dat het instellen van een lobbyregister niet nodig is, in reactie op schriftelijke vragen van Hera Butt (GroenLinks) en Jan Willem van den Bos (Partij voor de Dieren). ‘De inzet op transparante besluitvorming komt terug in de recent vastgestelde inspraak- en participatieverordening. In de verordening is vastgelegd dat in het verslag van participatie melding wordt gemaakt van de deelnemers aan het traject. Met andere woorden, de inbreng van belangen door inwoners, ondernemers en organisaties wordt geregistreerd en in het verslag wordt hierover gerapporteerd. Het college meent dat het instellen van een lobbyregister dus niet nodig is, gezien de verslaglegging die al plaatsvindt.’

Open State Foundation pleit wel voor het inrichten van een lobbyregister ‘zodat burgers, journalisten en raadsleden kunnen zien welke organisaties contact zoeken met lokale politici.’ Een andere aanbeveling: ‘Politieke partijen die input van externe organisaties verwerken in hun verkiezingsprogramma dienen dit te vermelden, met een bronvermelding bij de betreffende passage,’ aldus de Open State Foundation.

Door Monica Lam

Hoe verliepen de vorige gemeenteraadsverkiezingen?


Corona

Hoe zat het ook al weer bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in 2022? Vanwege de Tijdelijke wet verkiezingen Covid-19 verliepen de verkiezingen anders dan normaal. Zo konden kiezers op drie verschillende dagen hun stem uitbrengen.

Uitslag 2022
Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen werd Hart voor Den Haag de grootste partij, met negen zetels. D66 werd tweede met acht zetels, gevolgd door de VVD met zeven zetels. Opvallend was dat de Haagse Stadspartij kromp van drie naar één zetel. Ook waren er twee nieuwkomers: Denk (twee zetels) en Forum voor Democratie (één zetel). 

De opkomst bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen was in Den Haag opvallend laag. Slechts 43 procent van de stemgerechtigden ging naar de stembussen. In de afgelopen vijftig jaar was de opkomst bij de Haagse gemeenteraadsverkiezingen nog nooit eerder zo laag. Landelijk was het gemiddelde opkomstpercentage 51 procent. In vergelijking met de vier grote steden was het opkomstpercentage het laagst in Rotterdam, waar 39 procent van de stemgerechtigden naar de stembussen ging. In Amsterdam was dit 47 procent en in Utrecht 56 procent.



Formatierondes
Na de verkiezingen lag de bal bij de grootste partij: Hart voor Den Haag. Al snel bleek geen meerderheidscoalitie mogelijk. Zowel D66 als GroenLinks sloten samenwerking met de partij van Richard de Mos uit, omdat De Mos samen met Rachid Guernaoui werd verdacht van corruptie en deelname aan twee criminele organisaties. Zij werden daar uiteindelijk van vrijgesproken. Wel bleef de veroordeling wegens het schenden van het ambtsgeheim staan, tot aan de Hoge Raad aan toe. 

In de tweede formatieronde lag het initiatief bij D66, als tweede grootste partij. Die formatiepoging mislukte ook, omdat meerdere partijen niet met elkaar in het college wilden. 

Daarna werd oud-minister Piet Hein Donner ingeschakeld als adviseur. Op 23 mei 2022 schreef Donner dat vijf partijen (D66, VVD, GroenLinks, PvdA en CDA) inhoudelijk met elkaar gingen onderhandelen. Op 16 september – een half jaar na de verkiezingen – presenteerden D66, VVD, GroenLinks, PvdA en CDA hun coalitieakkoord ‘Voor een stad die tegen een stootje kan’. 

Val college
Op donderdag 29 juni 2023 viel de coalitie nadat de VVD er uit stapte. De Mos werd in april van dat jaar vrijgesproken van corruptie en wilde terugkeren in het Haagse college. VVD, CDA en D66 stonden open voor gesprekken daarover, maar PvdA en GroenLinks niet. Daar was de VVD ontevreden over, waardoor het college viel.

Op maandag 3 juli 2023 werd oud-minister Arie Slob aangewezen als verkenner. Eind augustus gingen D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren, PvdA, CDA en Denk in onderhandeling over een centrumlinkse coalitie. Eind september 2023 tekenden zij een coalitieakkoord. 

Op 27 november 2024 verloor de coalitie hun meerderheid nadat twee raadsleden (Mairan Sewtahal van de PvdA en Ismet Bingöl van het CDA) overstapten naar Hart voor Den Haag. Tot aan de gemeenteraadsverkiezingen ging het college door als minderheidscoalitie (22 van de 45 zetels).

Door Monica Lam

Kiezers zonder kandidatenlijsten

Niet alle inwoners van Den Haag hebben het verkiezingsblad met kandidatenlijsten ontvangen. Dat heeft de gemeente maandag bevestigd.

Het verkiezingsblad is een overzicht van de kandidaten van alle partijen die meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen aanstaande woensdag. Deze had uiterlijk 13 maart bezorgd moeten zijn op alle woonadressen in de stad.

De redactie van Den Haag Centraal kreeg deze week uit verschillende wijken signalen dat het overzicht niet overal bezorgd is. “Ik heb niets ontvangen,” zegt Rutger Perizonius uit het Statenkwartier. “Mijn buren en vrienden een paar straten verderop evenmin, dus ik ben bang dat het niet incidenteel is. Ik vind dat vervelend, want zonder kan je niet goed voorbereid een stem uitbrengen.”

De gemeente roept mensen op het te melden als ze geen verkiezingsblad hebben ontvangen, zodat ze deze alsnog thuisbezorgd kunnen krijgen. “We hebben tot nu toe 19 meldingen ontvangen, verspreid over Den Haag,” laat een woordvoerder weten. “We hebben geen aanwijzingen dat het specifieke wijken betreft.” Ook is niet bekend waarom de kandidatenlijsten niet zijn bezorgd. 

Het verkiezingsblad is ook op te halen bij een van de 130 afhaalpunten in de stad. Een overzicht daarvan is te vinden op www.denhaag.nl/verkiezingen, waar ook een digitaal exemplaar te vinden is.

Door Hester Heite

 

Standaardportret
Bekijk meer van