‘Haags Broodje’ van eigen deeg moet Hagenaar verleiden tot duurzaam dieet
Met een ‘Haags Broodje’ willen gemeente en belangenorganisaties meer plantaardig eten stimuleren. Te beginnen bij de eigen organisatie. “Ik ben helemaal niet van het vegetarische.”
“Kent u het ‘Haags Broodje’ al?” Ambtenaren die op donderdag nietsvermoedend op weg zijn naar het gemeenterestaurant, moeten eerst langs grote schalen met groen-gele broodjes. Als ze toehappen, krijgen ze meteen een korte uitleg van onder anderen Marco Swart, projectleider bij Ons Eten en samen met Rosa de Nooijer de drijvende kracht achter het project.
Het Haags Broodje is een initiatief van de gemeente, de provincie, de rijksoverheid en voedselvereniging Ons Eten. Het gaat om een plantaardig broodje, gemaakt met lokale, biologische ingrediënten, dat bedoeld is om mensen kennis te laten maken met duurzaam eten van dichtbij. Ieder seizoen krijgt zijn eigen broodje. Het eerste is een snee zuurdesembrood, belegd met een spread van erwten, munt en peterselie plus in kurkuma ingelegde koolrabi en ui.
Het broodje ligt op negen locaties: bij twee gemeentelijke instellingen, het Provinciehuis en zes gebouwen van de rijksoverheid. “Als je iets wilt veranderen, moet je vraag creëren,” weet Swart. “Dat kan bij de overheid; bij de gemeente, de provincie en het rijk komen nu dagelijks duizenden mensen met het Haags Broodje in aanraking. Én met onze boodschap: we moeten gezonder en duurzamer gaan eten.”
Plantaardig
Op dezelfde ochtend debatteert de commissie Leefomgeving over de voortgang van de gemeentelijke voedselstrategie, die als doel heeft het bewustzijn over duurzame en gezonde voeding te vergroten. Dat moet onder meer gebeuren door horeca te verleiden meer plantaardige gerechten aan te bieden, met een duurzamer aanbod in de eigen bedrijfsrestaurants en via educatie op scholen.
Gezond en lokaal eten stimuleren is prima, maar het moet geen ideologisch project worden
Met die laatste twee is de gemeente aardig op weg: 41 procent van het eigen aanbod is inmiddels plantaardig en zo’n 190 basisscholen en 30 middelbare scholen maken gebruik van lespakketten over duurzame en gezonde voeding, zegt wethouder Mariëlle Vavier (Pro, voedselstrategie).
Het debat loopt in eerste instantie langs de bekende ideologische lijnen. De Partij voor de Dieren en Pro gaat het allemaal nog niet snel genoeg, het CDA en vooral de VVD zijn sceptisch. Vooral de eiwittransitie, waarbij dierlijke eiwitten worden vervangen door plantaardige, ‘wordt nogal opgedrongen aan inwoners’, vindt VVD’er Rutger de Ridder. Hij hoopt dat ‘een volgend college normaal, pragmatisch en rustig omgaat met Haagse inwoners als het gaat over hun keuzes voor hun leven’.
Dus is de blik gericht op Hart voor Den Haag, dat nog steeds de leiding heeft in de formatie (zie ook pagina 2). Carlos Martinez van Andel ‘ziet best positieve elementen’ in de voedselstrategie, maar vindt dat de gemeente moet ‘oppassen met betutteling’. “Gezond en lokaal eten stimuleren is prima, maar het moet geen ideologisch project worden.” Wethouder Vavier stelt dat de strategie een belangrijk onderdeel is van het bevorderen van de volksgezondheid, maar wil met het huidige college niet ‘over ons graf heen regeren’ en zegt dus geen aanvullende maatregelen toe.
Ik ben normaal niet zo van de koolrabi, maar dit is echt goed
Heikel punt voor een gezondere stad is en blijft de voedselomgeving. Begin vorig jaar kende Den Haag 252 fastfoodrestaurants, 109 grillrestaurants en 204 bezorg- en afhaalzaken. Eerder onderzoek wees uit dat fastfood zich vooral concentreert in wijken met een lagere sociaaleconomische status. In de rapportage over de voedselstrategie staat dat er ‘nog weinig juridische instrumenten zijn om in te kunnen grijpen in de voedselomgeving en het voedselaanbod in winkels zelf’. Marco Swart van Ons Eten kent de situatie, maar blijft optimistisch. “De transitie naar gezonder eten gaat niet heel snel, maar er is een omschakeling zichtbaar.”
Ambtenarenhumor
Rest nog de vraag: is het broodje lekker genoeg om mensen te overtuigen van een duurzamer, plantaardiger dieet? De eerste dame die langsloopt, weigert te proeven. “Ik ben helemaal niet van het vegetarische of het veganistische. Maar succes!” En in het stadhuis is ambtenarenhumor natuurlijk nooit ver weg. “Ik ben pas nog ziek geweest,” grapt een man die evenmin een stukje brood aanneemt.
Daarna gaat het lopen en zijn de reacties overwegend positief. “Superlekker,” zegt een jonge vrouw. “Ik ben normaal niet zo van de koolrabi, maar dit is echt goed.” “Lekkâh!”, zegt een ander. Even later arriveert een groepje van de Partij voor de Dieren, voormalig wethouder Robert Barker voorop. Zij hebben weinig aansporing nodig. Barker: “Ik ga dit broodje sowieso kopen.”
